Tài chính, Kinh doanh
Mỹ cấp phép hàng năm cho TSMC xuất khẩu sang Trung Quốc – chiến lược kiểm soát công nghệ trong kỷ nguyên bán dẫn
Nam Phong - Thứ Năm, 01/01/2026 8:01 CH
Vietnet24h - Chính quyền Hoa Kỳ vừa cấp **giấy phép hàng năm cho Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) để nhập khẩu thiết bị sản xuất chip của Mỹ vào nhà máy của hãng tại Nam Kinh, Trung Quốc, đảm bảo hoạt động sản xuất và giao hàng không bị gián đoạn từ đầu năm 2026.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington thay thế cơ chế “validated end use” (VEU) – tức miễn trừ kéo dài – bằng những giấy phép cấp hằng năm cho các công ty châu Á (Samsung, SK Hynix và giờ là TSMC) muốn xuất khẩu máy móc sản xuất chip sang Trung Quốc. 

Quyết định này hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa sâu rộng về chính sách xuất khẩu công nghệ, an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn và cạnh tranh công nghệ toàn cầu — những vấn đề không chỉ ảnh hưởng tới Trung Quốc, Mỹ hay Đài Loan, mà có hệ quả lan rộng tới các nền kinh tế phụ thuộc vào chuỗi giá trị công nghệ cao.

Cơ chế cấp phép hằng năm – kiểm soát chi tiết thay vì miễn trừ dài hạn
Trước đây, nhiều nhà máy sản xuất chip của TSMC, Samsung hay SK Hynix tại Trung Quốc được hưởng cơ chế miễn trừ VEU — cho phép họ nhập khẩu các thiết bị sản xuất chip do Mỹ kiểm soát mà không cần xin giấy phép riêng từng lô. Tuy nhiên, từ ngày 31/12/2025, cơ chế này hết hiệu lực, buộc các công ty phải xin phép xuất khẩu cho từng năm. 

Việc chuyển từ “miễn trừ kéo dài” sang “giấy phép hàng năm” phản ánh một xu hướng chính sách rõ ràng của Washington: thay vì hoàn toàn cấm đoán, Mỹ siết chặt kiểm soát xuất khẩu công nghệ nhạy cảm, vừa ngăn chặn quyền tiếp cận công nghệ cao nhất, vừa tránh gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là một chiến lược “kiểm soát có chọn lọc” thay vì cấm đoán toàn diện.

Không đình trệ nhưng hạn chế tiến bộ công nghệ
Nhà máy TSMC tại Nam Kinh, Trung Quốc chủ yếu sản xuất những chip 16 nanomet và các node sản xuất “mature” (trưởng thành) — không phải là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, nhưng vẫn rất quan trọng đối với các sản phẩm điện tử quy mô rộng (như ô tô, điện tiêu dùng). 

Giấy phép được cấp “đảm bảo sản xuất và giao hàng không bị gián đoạn” và loại bỏ nhu cầu xin phép từng lô, giúp các công ty duy trì hoạt động. Nhưng điều này không đồng nghĩa với việc cấp phép tự động cho các thiết bị hàng đầu hoặc công nghệ tối tân nhất.

Chiến lược kiểm soát này vừa đảm bảo: Ổn định kinh tế – chuỗi cung ứng (tránh gián đoạn đột ngột), vừa hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ sản xuất bán dẫn tiên tiến, nhất là các node dưới 7nm nhạy cảm đối với quốc phòng và AI.

Điều này cho thấy chính sách của Mỹ không nhắm tới cấm tất cả, mà là chặn tiến lên các tầng công nghệ cao nhất — một cân nhắc chiến lược tinh vi hơn là cấm hoàn toàn.

Chuỗi giá trị bán dẫn và địa–kinh tế đa phương
Việc TSMC, Samsung và SK Hynix được cấp phép tương tự cho thấy một quan điểm nhất quán của Washington: duy trì hoạt động của các chuỗi cung ứng bán dẫn quan trọng toàn cầu, trong khi vẫn giữ quyền kiểm soát những công nghệ có thể ảnh hưởng tới an ninh quốc gia hoặc cạnh tranh chiến lược.

Điều này giúp: Tránh gián đoạn đột ngột trong sản xuất chip toàn cầu mà vẫn duy trì rào cản với Trung Quốc; Cho phép các công ty lớn có thể hoạt động bền vững, tạo dự báo lợi nhuận và tiếp tục đầu tư; Giảm rủi ro thiếu hụt chip — vốn đã từng tạo ra cú sốc lớn trong nhiều ngành (Ôtô, AI, viễn thông). 

Đối với các nước khác trong chuỗi cung ứng (châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, ASEAN), chính sách kiểu này tạo ra “vùng nửa mở” — nơi công nghệ đủ để duy trì sản xuất, nhưng vẫn có rào cản rõ ràng đối với việc phát triển tối tân hơn.

Thách thức với Trung Quốc: phát triển tự chủ công nghệ
Trong khi Mỹ kiểm soát chặt các công nghệ xuất khẩu nhạy cảm, Trung Quốc ngày càng tập trung vào tự chủ sản xuất công nghệ bán dẫn. Nhiều biện pháp được triển khai để thúc đẩy sản xuất thiết bị và linh kiện trong nước, bao gồm các quy định yêu cầu "chipmakers" sử dụng thiết bị nội địa phần lớn hơn để mở rộng công suất sản xuất mới. 

Quy định này, dù chưa được công bố chính thức, cho thấy Trung Quốc muốn giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài – một động thái phản ánh thách thức chiến lược lâu dài trước các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nước ngoài.

Tuy vậy, các thiết bị nội địa hiện nay vẫn chỉ dừng ở mức độ “trung gian – thấp” so với các hệ thống tiên tiến như EUV của ASML do hạn chế công nghệ. Do đó, Trung Quốc sẽ phải vừa tăng sản lượng vừa thu hẹp khoảng cách công nghệ.

Ý nghĩa chiến lược dài hạn
Quyết định cấp phép hàng năm cho TSMC nhập thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc không phải là biểu hiện của một chính sách “thoáng hơn”, mà là cách tiếp cận chiến lược phức hợp: Giữ cho hệ thống sản xuất chip toàn cầu không bị đứt gãy; Hạn chế Trung Quốc tiếp cận các công nghệ quân sự, AI và bán dẫn đỉnh cao; Gây sức ép để Trung Quốc tự phát triển công cụ và thiết bị nội địa; Duy trì lợi thế cạnh tranh của các công ty dẫn đầu trong các node tiên tiến.

Đây là ví dụ về cách chính sách công nghệ — khi gắn với an ninh quốc gia — không phải là chống đối đơn thuần, mà là định hướng lại dòng chảy công nghệ theo các ranh giới có kiểm soát, phục vụ mục tiêu chiến lược dài hạn.

Kết luận
Mỹ cấp phép hàng năm cho TSMC nhập khẩu thiết bị sản xuất chip cho nhà máy tại Trung Quốc là một biến số chiến lược trong bức tranh kiểm soát công nghệ thế kỷ 21. 

Nó không chỉ minh họa cách Washington vận hành cơ chế quản lý xuất khẩu, mà còn thể hiện sự chuyển dịch sang một chiến lược cân bằng giữa: đảm bảo tính ổn định cho chuỗi giá trị toàn cầu và duy trì rào cản công nghệ đối với các đối thủ chiến lược.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào chuỗi cung ứng bán dẫn, đây là một tín hiệu rõ ràng rằng cạnh tranh công nghệ đã bước sang một giai đoạn mới, nơi thể chế, chính sách và an ninh quốc gia được đặt ngang hàng với đổi mới kỹ thuật. Đây là một thách thức nhưng cũng là cơ hội để các quốc gia và doanh nghiệp nhìn lại cách thức tham gia sâu vào chuỗi giá trị bởi trật tự công nghệ toàn cầu đang định hình lại sâu sắc.

Samsung được cấp phép xuất thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc – tín hiệu điều chỉnh chiến lược quản lý chuỗi cung ứng bán dẫn Vietnet24h - Tin Reuters ngày 30/12/2025 cho biết Samsung Electronics đã nhận được giấy phép hàng năm từ chính quyền Hoa Kỳ cho phép công ty tiếp tục vận chuyển máy móc sản xuất chip (chipmaking equipment) sang các cơ sở của hãng tại Trung Quốc trong năm 2026.
Chip AI, địa chính trị và “ranh giới mềm” của kiểm soát công nghệ: Trường hợp Nvidia – H200 – Trung Quốc Vietnet24h - Việc Nvidia dự kiến bắt đầu xuất khẩu chip AI H200 sang Trung Quốc từ giữa tháng 2/2026, theo nguồn tin của Reuters, không đơn thuần là một động thái thương mại của một tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Nvidia dự báo doanh thu quý IV vượt kỳ vọng, phát đi tín hiệu tích cực sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Nvidia dự báo doanh thu quý IV năm tài chính 2027 cao hơn kỳ vọng của Phố Wall, đồng thời công bố kết quả kinh doanh quý III vượt dự báo.
Nvidia bước vào kỳ công bố kết quả kinh doanh đầy biến động sau khi Jensen Huang từ chức Vietnet24h - Nvidia chuẩn bị công bố kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2027 trong bối cảnh hãng chip AI lớn nhất thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang bất ngờ từ chức.
Cổ phiếu Samsung và TSMC giảm sau khi Mỹ siết kiểm soát khả năng tiếp cận chip AI của Trung Quốc Vietnet24h - Cổ phiếu Samsung Electronics và TSMC đồng loạt giảm trong phiên giao dịch ngày 17/11, sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump công bố các biện pháp mới nhằm hạn chế Trung Quốc tiếp cận chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến.
Cổ phiếu Nvidia phục hồi sau hai phiên lao dốc, nhà đầu tư vẫn lo ngại bê bối của CEO Jensen Huang Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa ngày 11/11/2026, sau hai phiên giảm mạnh do những thông tin liên quan đến đời tư của Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang và nghi vấn có liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Doanh thu tháng 10 của TSMC lập kỷ lục mới, tăng gần 60% nhờ nhu cầu chip AI Vietnet24h - Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, ghi nhận doanh thu tháng 10/2026 đạt 586,89 tỷ Đài tệ (NT$), tăng 59,7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 14,7% so với tháng 9.
Cổ phiếu Nvidia nhích tăng sau phiên lao dốc, nhà đầu tư tiếp tục đánh giá rủi ro từ bê bối của CEO Vietnet24h - Cổ phiếu Nvidia tăng trở lại trong giao dịch trước giờ mở cửa ngày 10/11, sau khi giảm hơn 4% trong phiên trước đó, khi giới đầu tư tiếp tục đánh giá những tác động tiềm tàng từ bê bối đời tư của CEO Jensen Huang và các cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc.
Kakao tăng 7% lợi nhuận nhờ quảng cáo, chi 150 tỷ won mua lại cổ phiếu Vietnet24h - Tập đoàn công nghệ Kakao của Hàn Quốc ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý III/2026 tăng 7% so với cùng kỳ năm trước, nhờ doanh thu quảng cáo và thương mại điện tử cải thiện.
Cổ phiếu công nghệ châu Á lao dốc, SK hynix, Samsung và SoftBank chịu áp lực bán tháo Vietnet24h - Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên Phố Wall đã nhanh chóng lan sang các thị trường châu Á trong phiên giao dịch ngày 6/11/2026.
Mitsui Chemicals cân nhắc thâu tóm JSR với giá hơn 8,2 tỷ USD, tái định hình ngành vật liệu bán dẫn Nhật Bản Vietnet24h - Tập đoàn hóa chất Mitsui Chemicals đang xem xét khả năng mua lại JSR, nhà sản xuất vật liệu bán dẫn hàng đầu Nhật Bản, trong thương vụ có giá trị dự kiến vượt 1.300 tỷ yen (hơn 8,2 tỷ USD).
AMD tăng tốc nhờ chip AI, doanh thu trung tâm dữ liệu gần gấp đôi Vietnet24h - Advanced Micro Devices (AMD) ghi nhận doanh thu kỷ lục 13,4 tỷ USD trong quý III/2026, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu mạnh đối với bộ xử lý máy chủ và chip tăng tốc trí tuệ nhân tạo.
CEO tạm quyền Nvidia trấn an thị trường: Khách hàng và nhân viên vẫn gắn bó với công ty Vietnet24h - Bà Colette Kress, Tổng giám đốc điều hành tạm quyền của Nvidia, khẳng định khách hàng và đội ngũ nhân viên vẫn tiếp tục gắn bó với tập đoàn, bất chấp biến động lãnh đạo sau khi nhà sáng lập Jensen Huang rời vị trí CEO.
Megaspeed mở cuộc điều tra nội bộ về chuỗi cung ứng chip Nvidia, khẳng định Alice Huang đã rời công ty từ năm 2025 Vietnet24h - Megaspeed International, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore đang nằm trong tâm điểm tranh cãi liên quan đến Nvidia, tuyên bố đã thuê luật sư bên ngoài để tiến hành điều tra nội bộ về hoạt động kinh doanh và chuỗi cung ứng của công ty.
Nvidia sau Jensen Huang: Bài toán kế nhiệm gợi nhớ Apple thời hậu Steve Jobs Vietnet24h - Việc Jensen Huang rời vị trí lãnh đạo Nvidia sau 33 năm đã làm dấy lên những tranh luận về tương lai của nhà sản xuất chip trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới.
Vì sao Singapore liên tục xuất hiện trong cuộc tranh chấp liên quan đến chip Nvidia và Trung Quốc? Vietnet24h - Singapore đã cấm Alice Huang nhập cảnh trở lại vào tháng 2 năm 2026, sau khi các nhà chức trách cho biết bà đã cung cấp thông tin không chính xác về vai trò của mình tại Megaspeed.
Nvidia đối mặt khủng hoảng quản trị sau thông tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai Vietnet24h - Nvidia đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn đối với ban lãnh đạo sau khi truyền thông Mỹ đưa tin CEO Jensen Huang có mối quan hệ ngoài hôn nhân với một nữ lãnh đạo cấp cao của chính công ty.
Nhà bán lẻ Việt Nam tạm rút smartphone Trung Quốc khỏi quầy trưng bày vì ứng dụng hiển thị sai chủ quyền biển đảo Vietnet24h - Một số hệ thống bán lẻ điện thoại tại Việt Nam đã đồng loạt tạm thời gỡ nhiều mẫu smartphone của các thương hiệu Trung Quốc khỏi khu vực trưng bày sau khi phát hiện ứng dụng thời tiết cài đặt sẵn trên một số thiết bị hiển thị thông tin sai lệch về chủ quyền quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Quốc hội Mỹ gia tăng sức ép điều tra nghi vấn liên quan đến CEO Nvidia và tình báo Trung Quốc Vietnet24h - CEO Nvidia Jensen Huang đang đối mặt với sức ép giám sát ngày càng lớn từ Quốc hội Mỹ sau những thông tin về mối quan hệ cá nhân giữa ông và một nữ doanh nhân bị tình nghi có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc.
Bê bối Nvidia làm gia tăng rủi ro xuất khẩu đối với các doanh nghiệp chip Hàn Quốc Vietnet24h - Những tranh cãi xoay quanh CEO Nvidia Jensen Huang và nghi vấn có liên hệ với một cá nhân bị tình nghi liên quan đến tình báo Trung Quốc đang làm dấy lên lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng bán dẫn trí tuệ nhân tạo.
Các nghị sĩ Cộng hòa yêu cầu CEO Nvidia giải trình về cáo buộc liên quan đến hoạt động tình báo Trung Quốc Vietnet24h - Ba nghị sĩ cấp cao của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện Mỹ đang yêu cầu ông Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, tham gia một buổi họp kín để giải trình về những thông tin liên quan đến mối quan hệ giữa ông với một nữ doanh nhân bị nghi ngờ làm việc cho tình báo Trung Quốc.
Grab giảm mức thu tối đa trên mỗi chuyến xe tại Việt Nam từ gần 40% xuống 32% Vietnet24h - Grab sẽ giới hạn tổng mức phí nền tảng và phí sử dụng ứng dụng được hưởng trên mỗi chuyến GrabBike và GrabCar tại Việt Nam ở mức tối đa 32% tổng giá trị hành khách thanh toán, giảm đáng kể so với mức tối đa trước đây khoảng 40%.
World Cup 2026 khép lại với màn trình diễn lịch sử: Tây Ban Nha vô địch, Messi chia tay sân khấu lớn, BTS và Shakira khuấy động giờ nghỉ Vietnet24h - Trận chung kết FIFA World Cup 2026 không chỉ là cuộc đối đầu đỉnh cao giữa Tây Ban Nha và Argentina mà còn đánh dấu bước ngoặt trong cách tổ chức ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Lần đầu tiên, FIFA đưa mô hình biểu diễn giữa giờ kiểu Super Bowl vào trận chung kết, quy tụ hàng loạt ngôi sao âm nhạc toàn cầu như BTS, Shakira, Madonna và Justin Bieber, biến sự kiện thành một lễ hội thể thao – giải trí có sức hút chưa từng có.
World Cup giúp Google Search đạt kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây Vietnet24h - Theo thông báo của Google hôm thứ Tư, World Cup đang tạo ra kỷ lục về số lượng truy vấn mỗi giây cho công cụ tìm kiếm của hãng.
Trung Quốc tổ chức bán marathon robot hình người, phô diễn bước tiến công nghệ AI và robot Vietnet24h - Trung Quốc đang chuẩn bị tổ chức cuộc thi bán marathon dành cho robot hình người tại Bắc Kinh, nhằm trình diễn những bước tiến mới nhất trong công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo.
Samsung và BTS hợp tác để nâng cao trải nghiệm concert với Galaxy Vietnet24h - Samsung Electronics đang hợp tác với BTS cho chuyến lưu diễn hòa nhạc toàn cầu của nhóm, sử dụng sự hợp tác này để giới thiệu những chiếc điện thoại thông minh Galaxy mới nhất và giúp người hâm mộ kết nối với nhóm nhạc.
Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026: Samsung kết nối vận động viên và người hâm mộ trong mọi khoảnh khắc Vietnet24h - Từ việc kiến tạo những góc nhìn đầy cảm xúc tại Lễ Khai mạc cho đến hỗ trợ công tác vận hành, Samsung không ngừng mở rộng cách thế giới trải nghiệm Olympic và Paralympic – đưa các vận động viên, người hâm mộ và cộng đồng xích lại gần hơn với Thế vận hội.
Khám phá những kiệt tác nổi tiếng của Henri Matisse, Salvador Dalí và Mark Rothko trên Samsung Art Store Vietnet24h - Samsung Electronics công bố bổ sung 15 tác phẩm nghệ thuật mới từ Tate vào Samsung Art Store.
ChatGPT, Claude, Gemini... lần đầu tiên tham dự thi đấu cờ vua Vietnet24h - Không còn là những chuyên gia viết luận hay trả lời phỏng vấn, các chatbot nổi tiếng lần đầu thi đấu cờ vua như những kỳ thủ thực thụ. Nhưng khi “bộ não ngôn ngữ” bước vào bàn cờ chiến thuật, chuyện đi sai luật hay “mắc bẫy ngớ ngẩn” là điều khó tránh khỏi.
Sự trỗi dậy của những “kỹ sư sân cỏ”: Khi chuyển nhượng bóng đá không còn là canh bạc cảm tính Vietnet24h - Trong suốt nhiều thập kỷ, các thương vụ chuyển nhượng cầu thủ thường được định đoạt bởi trực giác, mạng lưới cá nhân của giới tuyển trạch, hay đơn giản chỉ là tên tuổi và phong độ hiện tại của một cầu thủ. Nhưng bóng đá đang chuyển mình mạnh mẽ. Và ở thời điểm mà dữ liệu thống kê, trí tuệ nhân tạo và học máy ngày càng định hình cách chơi và cách mua bán, một “kỹ sư Microsoft” như Sudarshan Gopaladesikan trở thành biểu tượng cho một hình mẫu hoàn toàn mới: chuyên gia phân tích dữ liệu như mắt thần trong bóng tối, người biến canh bạc cảm tính thành chiến lược khoa học.
Bill Gates cho biết việc Trump cắt giảm ngân sách của USAID là vô cùng tàn khốc: 'Vẫn chưa quá muộn để đảo ngược chúng' Vietnet24h - Bill Gates cho biết tác động của việc Tổng thống Donald Trump cắt giảm USAID là "thảm khốc" nhưng có thể ngăn chặn được.
iPhone đang làm tổn thương giới trẻ? Người thiết kế ra nó lên tiếng Vietnet24h - Jony Ive, cha đẻ của iPhone, thừa nhận công nghệ smartphone đã dẫn đến những hậu quả đáng lo cho sức khỏe tâm thần. Cùng bà Powell Jobs, ông đang âm thầm phát triển một thiết bị mới để “sửa sai” cho chính di sản của mình.