Việc thành lập Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam. Không chỉ hướng tới đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp thiết kế vi mạch, trung tâm còn tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ quy trình sản xuất thử (prototype), rút ngắn khoảng cách với các quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á như Malaysia và Singapore.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được thành lập nhằm xây dựng hệ sinh thái hoàn chỉnh cho ngành bán dẫn Việt Nam, hỗ trợ các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học hiện thực hóa các thiết kế chip thành sản phẩm mẫu trước khi đưa vào sản xuất thương mại.
Đây được xem là mắt xích còn thiếu trong chuỗi giá trị bán dẫn của Việt Nam. Trong nhiều năm qua, các doanh nghiệp trong nước đã có bước tiến đáng kể ở lĩnh vực thiết kế vi mạch (IC Design) với sự tham gia của hàng trăm kỹ sư đang làm việc cho các tập đoàn như Synopsys, Cadence, Marvell, Renesas, Ampere, Infineon, Samsung, Qualcomm và nhiều doanh nghiệp công nghệ khác. Tuy nhiên, việc chế tạo các mẫu chip thử nghiệm vẫn phụ thuộc nhiều vào các đối tác nước ngoài, làm tăng chi phí, kéo dài thời gian phát triển sản phẩm và hạn chế khả năng thương mại hóa các ý tưởng mới.
Thiết kế chip – lợi thế nổi bật của Việt Nam
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân chứng kiến các đơn vị kí kết biên bản ghi nhớ hợp tác tại Lễ ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn
So với nhiều quốc gia trong khu vực, Việt Nam đang nổi lên là một trong những trung tâm phát triển nhân lực thiết kế vi mạch có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á.
Nếu Malaysia có thế mạnh về đóng gói và kiểm thử bán dẫn (OSAT) với sự hiện diện của Intel, ASE, Infineon và nhiều tập đoàn quốc tế, còn Singapore tập trung vào nghiên cứu, sản xuất wafer và các trung tâm R&D của GlobalFoundries, Micron hay UMC, thì Việt Nam đang tạo dấu ấn ở mảng thiết kế chip (fabless) – lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hiện nay, hàng chục doanh nghiệp thiết kế vi mạch quốc tế đã đặt trung tâm nghiên cứu tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Cùng với đó, nhiều trường đại học lớn cũng đã mở ngành đào tạo thiết kế vi mạch, bán dẫn và điện tử nhằm đáp ứng mục tiêu đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư bán dẫn trong những năm tới.
Theo các chuyên gia, nếu tận dụng tốt lợi thế về nguồn nhân lực và chính sách hỗ trợ, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm thiết kế chip của Đông Nam Á trong giai đoạn tiếp theo.
Trung tâm sản xuất thử – mảnh ghép quan trọng của hệ sinh thái bán dẫn
Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân phát biểu tại buổi Lễ ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn
Việc hình thành Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán lớn nhất của các doanh nghiệp thiết kế trong nước: biến bản thiết kế thành con chip thực tế.
Thay vì phải gửi thiết kế ra nước ngoài để sản xuất thử với chi phí cao và thời gian chờ đợi kéo dài, các doanh nghiệp, startup và nhóm nghiên cứu sẽ có điều kiện tiếp cận quy trình hỗ trợ hoàn thiện thiết kế, kiểm chứng kỹ thuật và sản xuất mẫu trước khi chuyển sang sản xuất hàng loạt.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ, bởi chi phí "tape-out" (sản xuất mẫu chip đầu tiên) thường rất lớn và là rào cản khiến nhiều ý tưởng khó bước ra thị trường.
Cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn, Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm đến hấp dẫn nhờ môi trường đầu tư ổn định, lực lượng kỹ sư trẻ và chính sách ưu tiên phát triển ngành bán dẫn.
Sự hiện diện ngày càng lớn của các tập đoàn như Intel, Samsung, Amkor, Hana Micron, Synopsys, Qualcomm, NVIDIA và nhiều doanh nghiệp công nghệ quốc tế đang tạo nền tảng để Việt Nam mở rộng vai trò từ lắp ráp, kiểm thử sang thiết kế và phát triển các sản phẩm bán dẫn có giá trị gia tăng cao.
Theo giới chuyên gia, nếu kết hợp hiệu quả giữa đào tạo nhân lực, phát triển công cụ thiết kế điện tử (EDA), hỗ trợ sản xuất thử và thu hút đầu tư quốc tế, Việt Nam có thể hình thành hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh hơn trong thập kỷ tới.
Hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm bán dẫn mới của Đông Nam Á
Nghi thức ra mắt Tổ chuyên gia tư vấn của Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn
So với Singapore hay Malaysia – những quốc gia đã phát triển ngành bán dẫn hàng chục năm, Việt Nam vẫn ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, lợi thế về tốc độ phát triển nguồn nhân lực, chi phí cạnh tranh, cùng sự quan tâm mạnh mẽ của Chính phủ và các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang tạo ra cơ hội hiếm có để bứt phá.
Việc đưa Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn vào hoạt động không chỉ giúp hoàn thiện chuỗi giá trị bán dẫn trong nước mà còn thể hiện quyết tâm đưa Việt Nam chuyển từ vị thế tham gia vào chuỗi cung ứng sang từng bước làm chủ các công đoạn có hàm lượng công nghệ cao. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm thiết kế và phát triển bán dẫn mới của Đông Nam Á trong kỷ nguyên AI, điện toán hiệu năng cao và công nghiệp số.