Việc Viettel trở thành đối tác đầu tiên trên thế giới tham gia Chương trình Truy cập sớm (Early Access Program) về nền tảng 6G của Qualcomm không chỉ đánh dấu một thỏa thuận hợp tác mới, mà còn phản ánh bước tiến quan trọng trong năng lực nghiên cứu, tiếp nhận và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Trong lĩnh vực viễn thông – nơi công nghệ lõi thường được kiểm soát bởi một số ít tập đoàn toàn cầu – việc tham gia ngay từ giai đoạn phát triển nền tảng là dấu hiệu cho thấy Viettel đang từng bước chuyển từ vai trò người ứng dụng sang đồng phát triển công nghệ.
Theo thỏa thuận hợp tác, Viettel và Qualcomm sẽ cùng nghiên cứu, thiết kế, phát triển và sản xuất các trạm thu phát sóng 6G. Qualcomm cung cấp nền tảng chipset và bộ công cụ phát triển, trong khi Viettel đảm nhiệm các khâu nghiên cứu, thiết kế hệ thống, tích hợp, sản xuất, thử nghiệm và đánh giá chất lượng thiết bị trong các điều kiện khai thác thực tế.
Tiếp cận công nghệ từ giai đoạn đầu
Điểm đáng chú ý nhất của chương trình không nằm ở bản thân công nghệ 6G, mà ở cơ chế Truy cập sớm do Qualcomm triển khai.
Thông thường, các nhà sản xuất thiết bị chỉ có thể phát triển sản phẩm sau khi chipset được thương mại hóa. Với chương trình này, Viettel được tiếp cận trước nền tảng chipset, tài liệu kỹ thuật và công cụ phát triển, cho phép nghiên cứu và thiết kế thiết bị đồng thời với quá trình Qualcomm hoàn thiện nền tảng.
Cách tiếp cận này giúp rút ngắn đáng kể chu kỳ phát triển sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện để Viettel đóng góp vào quá trình tối ưu hóa nền tảng công nghệ trước khi đưa ra thị trường. Việc Qualcomm lựa chọn Viettel là đối tác đầu tiên trên toàn cầu tham gia chương trình cũng phản ánh sự ghi nhận đối với năng lực R&D mà doanh nghiệp đã xây dựng trong nhiều năm qua.
Thành quả của quá trình làm chủ công nghệ 5G
Sự kiện hợp tác về 6G không phải là bước đi đơn lẻ mà là kết quả của quá trình đầu tư dài hạn vào nghiên cứu và phát triển công nghệ viễn thông.
Trong những năm gần đây, Viettel đã phát triển thành công các thiết bị mạng 5G, làm chủ nhiều thành phần của hệ thống vô tuyến, mạng lõi và các giải pháp Open RAN. Nhiều thiết bị do Viettel nghiên cứu đã được triển khai trên chính mạng lưới của tập đoàn, tạo nền tảng thực tiễn để mở rộng hợp tác với các đối tác công nghệ quốc tế.
Kinh nghiệm tích lũy trong quá trình phát triển, thử nghiệm và thương mại hóa thiết bị 5G là cơ sở để Qualcomm mở rộng hợp tác sang thế hệ công nghệ tiếp theo.
Hướng tới làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ
Phát biểu tại lễ ký kết, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, cho biết mục tiêu của Viettel là thực hiện cuộc gọi 6G tiền thương mại đầu tiên vào đầu năm 2029 trên hệ thống và thiết bị do chính Viettel nghiên cứu, phát triển và sản xuất.
Thông điệp này cho thấy định hướng xuyên suốt của doanh nghiệp là từng bước làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị công nghệ, từ nghiên cứu, thiết kế, phát triển sản phẩm đến sản xuất, thương mại hóa và triển khai trên mạng lưới thực tế.
Đây cũng là xu hướng mà nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đang theo đuổi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài.
Nâng vị thế của Việt Nam trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu
Đáng chú ý, các chương trình truy cập sớm đối với công nghệ chiến lược của Qualcomm trước đây chủ yếu được triển khai với các đối tác tại Mỹ, Hàn Quốc hoặc một số trung tâm công nghệ lớn. Việc Viettel trở thành đối tác đầu tiên của chương trình 6G cho thấy Việt Nam đang từng bước được nhìn nhận như một điểm đến có năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ, chứ không chỉ là thị trường tiêu thụ hoặc sản xuất.
Trong bối cảnh cuộc đua 6G mới ở giai đoạn khởi đầu, việc tham gia ngay từ quá trình phát triển nền tảng sẽ giúp Viettel tích lũy kinh nghiệm, chủ động chuẩn bị sản phẩm và rút ngắn khoảng cách với các doanh nghiệp hàng đầu thế giới khi công nghệ bước vào giai đoạn thương mại hóa.
Cơ hội lan tỏa cho ngành công nghiệp điện tử
Việc nghiên cứu và phát triển thiết bị 6G không chỉ mang ý nghĩa đối với Viettel mà còn mở ra cơ hội cho hệ sinh thái công nghiệp điện tử trong nước. Quá trình phát triển các trạm thu phát sóng thế hệ mới sẽ kéo theo nhu cầu về thiết kế phần cứng, phần mềm nhúng, anten thông minh, linh kiện điện tử, mô-đun RF, hệ thống nguồn, tản nhiệt và các giải pháp đo kiểm.
Nếu tận dụng tốt cơ hội này, các doanh nghiệp Việt Nam có thể từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thiết bị viễn thông thế hệ mới, góp phần nâng cao năng lực công nghiệp điện tử và công nghệ cao của quốc gia.
Từ "Make in Vietnam" đến "Develop with the World"
Việc tham gia chương trình phát triển 6G của Qualcomm cho thấy chiến lược "Make in Vietnam" đang được nâng lên một bước mới. Thay vì chỉ nghiên cứu và sản xuất trong nước, Viettel đang tiến tới mô hình đồng phát triển công nghệ cùng các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Đó là sự chuyển dịch từ năng lực tiếp nhận công nghệ sang năng lực tham gia kiến tạo công nghệ ngay từ giai đoạn đầu – một bước tiến có ý nghĩa chiến lược đối với không chỉ Viettel mà còn đối với tham vọng xây dựng ngành công nghiệp công nghệ cao và viễn thông của Việt Nam trong thập niên tới.