Trong phần lớn thời gian kể từ khi ChatGPT tạo nên cơn sốt AI toàn cầu, Google thường bị đặt vào thế phòng thủ.
Công ty từng sở hữu nhiều công nghệ nền tảng quan trọng của trí tuệ nhân tạo, nhưng lại chứng kiến OpenAI trở thành biểu tượng của làn sóng AI tạo sinh, trong khi Microsoft nhanh chóng biến khoản đầu tư vào OpenAI thành lợi thế cạnh tranh trong các sản phẩm và dịch vụ của mình.
Tuy nhiên, khi bước sang tháng 9, bức tranh đang dần thay đổi.
Google không còn chỉ chạy theo để bảo vệ hoạt động tìm kiếm truyền thống. Những bước tiến gần đây trong AI đang giúp công ty lấy lại vị thế trong cuộc đua công nghệ được xem là quan trọng nhất của thập kỷ.
Từ “Code Red” đến cuộc phản công AI
Sự xuất hiện của ChatGPT từng tạo ra cú sốc lớn đối với Google.
Công cụ AI tạo sinh của OpenAI khiến giới công nghệ đặt câu hỏi liệu mô hình tìm kiếm truyền thống – lĩnh vực Google thống trị trong nhiều năm – có thể bị thay thế hay không.
Google khi đó buộc phải đẩy nhanh chiến lược AI, đưa các công nghệ tạo sinh vào hàng loạt sản phẩm và tái tổ chức nguồn lực nghiên cứu.
Những năm đầu của quá trình này không hề dễ dàng.
Các sản phẩm AI ban đầu của Google bị đánh giá là thiếu sức cạnh tranh so với ChatGPT, trong khi công ty phải đối mặt với áp lực lớn từ nhà đầu tư về tốc độ thương mại hóa công nghệ.
Nhưng lợi thế lớn nhất của Google vẫn nằm ở quy mô.
Công ty sở hữu một trong những hệ sinh thái AI rộng lớn nhất thế giới, trải từ nghiên cứu, chip, hạ tầng điện toán đám mây đến các sản phẩm phục vụ hàng tỷ người dùng.
Giờ đây, những khoản đầu tư đó đang bắt đầu tạo ra động lực mới.
Gemini trở thành trung tâm của chiến lược
Google đang đặt Gemini vào vị trí trung tâm trong chiến lược AI.
Thay vì phát triển một chatbot độc lập, công ty đang tìm cách đưa AI vào toàn bộ hệ sinh thái sản phẩm, từ công cụ tìm kiếm, Android và Workspace đến dịch vụ đám mây.
Chiến lược này giúp Google tận dụng lợi thế mà ít đối thủ có được: một cơ sở người dùng khổng lồ và hàng loạt sản phẩm đã trở thành một phần trong đời sống số hàng ngày.
Thách thức của Google không chỉ là tạo ra một mô hình AI mạnh.
Điều quan trọng hơn là biến AI thành một phần tự nhiên của những sản phẩm mà người dùng vốn đã sử dụng.
Nếu thành công, đây có thể là lợi thế lớn hơn so với việc chỉ sở hữu một chatbot phổ biến.
Cuộc đua AI chuyển sang hạ tầng
Động lực mới của Google cũng đến từ sự thay đổi trong bản chất của cuộc đua AI.
Giai đoạn đầu tập trung nhiều vào câu hỏi mô hình nào thông minh hơn.
Nhưng khi AI được triển khai trên quy mô lớn, hạ tầng điện toán trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng không kém.
Google đã đầu tư mạnh vào các trung tâm dữ liệu, chip và nền tảng đám mây để đáp ứng nhu cầu AI.
Cuộc đua vì thế không còn đơn thuần là giữa các phòng nghiên cứu.
Nó đã trở thành cuộc cạnh tranh về khả năng xây dựng và vận hành những hệ thống tính toán khổng lồ với chi phí và hiệu quả phù hợp.
Đây là lĩnh vực mà các tập đoàn công nghệ lớn như Google có lợi thế đáng kể nhờ nguồn vốn, cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm vận hành trên quy mô toàn cầu.
Nhà đầu tư bắt đầu nhìn Google bằng một lăng kính khác
Trong thời gian dài, một trong những lo ngại lớn nhất của thị trường là AI có thể làm suy yếu hoạt động tìm kiếm – nguồn tạo doanh thu cốt lõi của Google.
Các chatbot có khả năng trả lời trực tiếp câu hỏi của người dùng có thể làm thay đổi cách mọi người tìm kiếm thông tin trên internet.
Tuy nhiên, thay vì đứng ngoài sự thay đổi này, Google đang cố gắng đưa AI trực tiếp vào sản phẩm tìm kiếm của mình.
Điều đó giúp công ty chuyển từ vị thế bị đe dọa sang vị thế chủ động tham gia định hình cách tìm kiếm thay đổi.
Thị trường cũng đang đánh giá cao hơn khả năng Google có thể biến quy mô hiện có thành lợi thế trong kỷ nguyên AI.
Động lực này diễn ra cùng lúc với một diễn biến pháp lý tích cực: Google vừa tránh được yêu cầu buộc phải bán một số tài sản chủ chốt trong hoạt động công nghệ quảng cáo, dù tòa án vẫn yêu cầu công ty thực hiện các biện pháp khắc phục đối với hoạt động kinh doanh này.
AI giúp Google thay đổi câu chuyện
Trong nhiều năm, Alphabet thường được xem là một gã khổng lồ công nghệ trưởng thành, phụ thuộc lớn vào doanh thu quảng cáo.
AI đang mang đến cho công ty một câu chuyện tăng trưởng mới.
Không chỉ có tiềm năng bảo vệ lĩnh vực tìm kiếm, AI còn mở ra cơ hội cho Google Cloud, phần mềm doanh nghiệp, thiết bị và các dịch vụ số khác.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhà đầu tư đang tìm kiếm những doanh nghiệp có thể chuyển những khoản đầu tư khổng lồ vào AI thành doanh thu thực tế.
Google có một lợi thế đáng kể: công ty không phải xây dựng mọi thứ từ đầu.
AI có thể được đưa vào một hệ sinh thái vốn đã có quy mô rất lớn.
Nhưng cuộc đua vẫn chưa ngã ngũ
Dù động lực đang cải thiện, Google vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức.
OpenAI tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong nhận thức của công chúng về AI tạo sinh. Microsoft vẫn sở hữu vị thế mạnh trong thị trường phần mềm doanh nghiệp và điện toán đám mây. Trong khi đó, các đối thủ như Meta, Amazon và nhiều công ty AI mới nổi cũng đang tăng tốc đầu tư.
Một thách thức khác là chi phí.
Cuộc đua AI đòi hỏi lượng vốn khổng lồ cho chip, trung tâm dữ liệu, điện năng và hệ thống làm mát. Toàn ngành công nghệ đang phải chứng minh rằng những khoản đầu tư này cuối cùng có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng.
Google cũng phải tìm được sự cân bằng giữa việc đưa AI vào tìm kiếm và bảo vệ mô hình quảng cáo đã tạo nên nền tảng tài chính của công ty trong nhiều năm.
Từ kẻ bị xem là chậm chân đến một đối thủ đáng gờm
Điều đáng chú ý nhất trong diễn biến hiện nay không phải là việc Google đã giành chiến thắng trong cuộc đua AI.
Cuộc đua đó vẫn còn rất dài.
Nhưng Google dường như đã vượt qua giai đoạn bị xem là công ty đang loay hoay tìm cách phản ứng trước sự trỗi dậy của ChatGPT.
Với Gemini, năng lực hạ tầng, nguồn lực tài chính và hệ sinh thái sản phẩm khổng lồ, Google đang có nhiều công cụ hơn để tham gia cuộc cạnh tranh ở giai đoạn tiếp theo.
Nếu những năm đầu của cơn sốt AI là thời điểm Google phải chứng minh rằng mình không bị bỏ lại phía sau, thì giai đoạn hiện nay có thể là lúc công ty cố gắng chứng minh một điều khác:
Google không chỉ có khả năng theo kịp cuộc đua AI, mà đang muốn trở thành một trong những doanh nghiệp quyết định hướng đi tiếp theo của ngành công nghệ này.