Xu hướng cho thấy mối quan tâm ngày càng lớn của giới công nghệ toàn cầu trước tốc độ đổi mới và khả năng mở rộng sản xuất của Trung Quốc.
Chi 15.000 USD cho một chuyến “thực địa” 5 ngày
Theo Reuters, các chương trình tham quan công nghệ tại Trung Quốc đang trở thành một ngành dịch vụ mới, phục vụ các nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp muốn tận mắt đánh giá năng lực sản xuất và đổi mới của nước này.
Robert Wu, CEO công ty nghiên cứu dữ liệu Baiguan tại Thượng Hải, đã tổ chức hai chuyến tham quan cho hơn 20 nhà đầu tư, doanh nhân và lãnh đạo doanh nghiệp. Chi phí lên tới 15.000 USD/người cho chương trình kéo dài 5 ngày, trong đó khoảng một nửa số người tham gia đến từ Đông Nam Á.
Các chuyến đi thường bao gồm Bắc Kinh, Thâm Quyến, Thượng Hải, Hàng Châu và Hợp Phì – những trung tâm nổi bật của Trung Quốc về xe điện, pin, AI, robot và sản xuất công nghệ cao.
Tech tour agency Glopen cho biết số lượng yêu cầu tham gia từ khách hàng, chủ yếu đến từ châu Âu và Singapore, đã tăng 50% trong năm 2026. Công ty hiện tổ chức hơn 100 chuyến tham quan doanh nghiệp trong một ngày mỗi tháng.
Từ “tham quan nhà máy” thành một hình thức thẩm định công nghệ
Đằng sau làn sóng này không đơn thuần là nhu cầu du lịch công nghiệp. Nhiều nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp coi việc trực tiếp bước vào nhà máy là một hình thức thẩm định công nghệ và chuỗi cung ứng.
Rui Ma, nhà đầu tư Mỹ gốc Hoa và người sáng lập Tech Buzz China, đã tổ chức 11 đoàn tham quan từ năm 2019. Theo ông, ngay cả khi doanh nghiệp không trực tiếp đầu tư vào Trung Quốc, họ vẫn có khả năng gặp các công ty Trung Quốc với tư cách đối thủ, đối tác, nhà cung cấp hoặc mục tiêu đầu tư trên các thị trường khác.
Một trong những động lực chính là lo ngại về một “China shock 2.0” – khả năng các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục tạo lợi thế trong những lĩnh vực sản xuất và công nghệ tiên tiến, từ robot, xe điện đến AI.
Đối với các doanh nghiệp châu Âu đang đối mặt với tốc độ tăng năng suất thấp và lo ngại tụt hậu trong AI, robot và tự động hóa, việc trực tiếp quan sát mô hình sản xuất tại Trung Quốc được xem là cách để tìm câu trả lời cho hai vấn đề: doanh nghiệp Trung Quốc đang làm gì tốt hơn và mô hình đầu tư công nghệ của Trung Quốc có thể mang lại bài học gì.
Trung Quốc thúc đẩy “du lịch công nghiệp”
Làn sóng tham quan nhà máy cũng được hỗ trợ bởi chính sách của Trung Quốc.
Bắc Kinh đã xác định hơn 140 địa điểm trình diễn du lịch công nghiệp, trong khi một số nhà máy mở cửa cho khách tham quan với mức phí khoảng 60 USD/lượt.
Quy mô của ngành này đang tăng nhanh. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, du lịch công nghiệp mang lại khoảng 17,8 tỷ USD trong năm ngoái và có thể vượt 300 tỷ nhân dân tệ, tương đương 44,6 tỷ USD, vào năm 2029.
Nhà máy sản xuất xe điện của Xiaomi tại Bắc Kinh là một ví dụ. Cơ sở này đã đón hơn 250.000 lượt khách kể từ tháng 3/2024. Do nhu cầu cao, các suất tham quan được phân bổ qua hình thức xổ số từng bị rao bán lại trên thị trường thứ cấp với giá lên tới 2.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 300 USD, dù Xiaomi quy định vé không được chuyển nhượng.
Thâm Quyến trở thành “phòng thí nghiệm phần cứng” của thế giới
Trong số các điểm đến, Thâm Quyến đặc biệt thu hút các doanh nhân công nghệ nước ngoài.
Thành phố từng được biết đến chủ yếu như một trung tâm gia công, lắp ráp nhưng đã phát triển thành hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh, kết nối thiết kế sản phẩm, linh kiện, khuôn mẫu, sản xuất thử nghiệm và sản xuất quy mô lớn.
Các startup nước ngoài đến Thâm Quyến không chỉ để quan sát. Một số doanh nhân tận dụng chính hệ sinh thái này để tìm nhà cung cấp linh kiện, chế tạo nguyên mẫu và phát triển sản phẩm mới.
Các nhóm kết nối giữa Thung lũng Silicon và Thâm Quyến cũng được hình thành để chia sẻ thông tin về nhà máy pin, màn hình, linh kiện và các nhà cung cấp phần cứng.
Một số doanh nhân thậm chí tận dụng chính sách nhập cảnh miễn thị thực 10 ngày để tới Trung Quốc, tìm kiếm nhà cung cấp và đánh giá khả năng sản xuất nguyên mẫu trực tiếp.
Không nên đồng nghĩa tốc độ sản xuất với vị thế dẫn đầu tuyệt đối
Tuy nhiên, việc các nhà đầu tư nước ngoài đổ xô tới Trung Quốc không đồng nghĩa Trung Quốc đã vượt qua tất cả đối thủ trong mọi lĩnh vực công nghệ.
Reuters lưu ý rằng du khách có thể đánh đồng tốc độ trình diễn và triển khai sản xuất với vị thế thống trị toàn cầu. Các doanh nghiệp ngoài Trung Quốc vẫn nắm giữ thị phần đáng kể ở nhiều lĩnh vực, cùng với các tài sản trí tuệ và lợi nhuận cao trong những công đoạn quan trọng.
Ngay cả trong lĩnh vực robotaxi, nơi Trung Quốc có tốc độ thử nghiệm và triển khai đáng chú ý, chính sách trong nước vẫn tương đối thận trọng do những lo ngại về tác động đến việc làm.
Do đó, giá trị lớn nhất của các chuyến tham quan không nhất thiết nằm ở việc tìm ra “ai đang dẫn đầu”, mà ở khả năng hiểu cách một hệ sinh thái sản xuất vận hành trên thực tế.
Bài học lớn nằm ở hệ sinh thái sản xuất
Xu hướng này cho thấy một lợi thế ngày càng rõ của Trung Quốc: không chỉ có các doanh nghiệp công nghệ riêng lẻ mà còn sở hữu hệ sinh thái sản xuất có khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm với tốc độ rất cao.
Đó là sự kết hợp giữa nhà cung cấp linh kiện, khuôn mẫu, vật liệu, thiết bị, kỹ sư, nhà máy thử nghiệm, logistics và các nền tảng hỗ trợ sản xuất.
Đối với các doanh nghiệp nước ngoài, hiểu được mạng lưới này có thể quan trọng không kém việc nghiên cứu một công nghệ cụ thể.
Việc nhà đầu tư sẵn sàng trả tới 15.000 USD để “đứng trên sàn nhà máy” cho thấy lợi thế sản xuất của Trung Quốc đang trở thành một tài sản tri thức mà các đối thủ toàn cầu muốn quan sát, học hỏi và tìm cách cạnh tranh.