PCI là một bộ chỉ số bao gồm nhiều chỉ số thành phần như chi phí gia nhập thị trường, tiếp cận đất đai và sự ổn định trong sử dụng đất, tính minh bạch, chi phí thời gian, chi phí không chính thức, tính năng động của chính quyền địa phương, môi trường cạnh tranh bình đẳng, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, đào tạo lao động, thiết chế pháp lý và an ninh trật tự.
TS. Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết: “Năng lực cạnh tranh quốc gia Việt Nam phần lớn sẽ được quyết định bởi chất lượng điều hành và sự thuận lợi của môi trường kinh doanh cấp tỉnh. Do vậy, sự năng động, tiên phong của lãnh đạo địa phương, sự chuyên nghiệp mẫu cán của bộ máy công chức cấp tỉnh, thành phố đang quyết định tốc độ và đường hướng phát triển của Việt Nam trong thời gian tới. Chỉ số PCI chính là sự cổ vũ mạnh mẽ của cộng đồng DN cho sự chuyển đổi mạnh mẽ từ cấp địa phương tại Việt Nam. Chúng ta hy vọng năm tới sẽ là một mùa vàng gặt hái thành công. Chính quyền và DN sẽ như đôi chim uyên ương được thể hiện trong bức tranh được lấy làm ý tưởng cho báo cáo PCI 2018”.
TS. Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phát biểu khai mạc
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam ông Daniel J.Kritenbrink khẳng định: “Năm nay, chỉ số PCI đạt mức cao nhất kể từ khi chúng ta bắt đầu thực hiện báo cáo năm 2005. PCI đã trở thành một báo cáo rất được coi trọng và có tác động lớn, giúp thúc đẩy cải cách kinh tế, nhằm khuyến khích tính minh bạch, gia tăng đầu tư, thương mại và tăng trưởng kinh tế. Tôi vui mừng công bố USAID sẽ tiếp tục gia hạn dự án PCI thêm 3 năm nữa”.
Đại biểu các cơ quan nhà nước, các tỉnh, thành phố cùng các đại sứ quán các nước, doanh nghiệp trong và ngoài nước tham dự buổi công bố chỉ số PCI 2018
Được thực hiện năm thứ 14 liên tiếp, báo cáo PCI 2018 được xây dựng dựa trên thông tin phản hồi từ hơn 12.000 doanh nghiệp, trong đó có gần 11.000 doanh nghiệp dân doanh đang hoạt động tại 63 tỉnh, thành phố và trên 1.500 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đang hoạt động tại 20 địa phương tại Việt Nam.
Ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng Ban Pháp chế, VCCI – Giám đốc dự án PCI công bố kết quả PCI 2018 và môi trường kinh doanh Việt Nam qua đánh giá của cộng đồng DN Việt Nam. Dẫn đầu bảng xếp hạng PCI 2018 là Quảng Ninh với 70,36 điểm trên thang điểm 100. Kế đến là Đồng Tháp (70,19 điểm), Long An (68,09 điểm), Bến Tre (67,67 điểm). Các tỉnh, thành phố tiếp theo trong nhóm 10 tỉnh, thành phố đứng đầu bao gồm Đà Nẵng, Bình Dương, Quảng Nam, Vĩnh Long, Hà Nội và Tp. Hồ Chí Minh. Lần đầu tiên Hà Nội nằm trong top 10 và vượt qua Tp. Hồ Chí Minh. Các địa phương nằm trong nhóm xếp hạng cao còn có Cần Thơ, Lào Cai, Vĩnh Phúc, Tây Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng, Khánh Hòa, Thái Bình, Nghệ An,…
Ông Đậu Anh Tuấn – Trưởng Ban Pháp chế, VCCI – Giám đốc dự án PCI công bố kết quả PCI 2018
Ông Đậu Anh Tuấn cũng đưa ra nhận định xu hướng phát triển nhanh của các tỉnh có chỉ số PCI xếp phía dưới tập trung tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, duyên hải Nam Trung Bộ,.. trong khi đó, các tỉnh, thành phố có chỉ số PCI cao lại đang có xu hướng chững lại khi mới chỉ đạt trên 70/100 điểm.
Điều tra PCI 2018 cho thấy một số lĩnh vực của môi trường kinh doanh có thay đổi tích cực hơn so với năm 2017. Chi phí không chính thức tiếp tục được cắt giảm từ 66% năm 2015 xuống 55 % năm 2018, môi trường kinh doanh cho các DN tư nhân có xu hướng bình đẳng hơn và cải cách hành chính đang chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy các DN kỳ vọng chính quyền cần nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh, tăng chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, cải thiện dịch vụ hỗ trợ DN và tạo thuận lợi hơn nữa trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, xin cấp phép kinh doanh đặc biệt là nhóm thủ tục về đất đai, thuế, BHXH, quản lý thị trường, giao thông và xây dựng,…
Bên cạnh đó, điều tra PCI 2018 còn cho thấy sự lạc quan của DN về triển vọng kinh doanh trong thời gian tới tiếp tục ở mức tương đối cao, 49% DN dân doanh và 56% DN FDI cho biết sẽ mở rộng quy mô kinh doanh trong 2 năm tới. Nhưng điều tra năm qua cũng cho thấy dấu hiệu gia tăng tỷ lệ DN đang gặp khó khăn trong hoạt động đặc biệt là DN tư nhân nhỏ và siêu nhỏ.
Các DN FDI đang có những đánh giá tích cực về môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Thời gian thực hiện thủ tục hành chính được ghi nhận giảm bớt, việc chi trả chi phí không chính thức, tình trạng nhũng nhiễu giảm đáng kể, cơ sở hạ tầng được cải thiện. Tuy nhiên, Việt nam cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa cải cách thủ tục hành chính, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đặc biệt, báo cáo PCI năm nay dành một chương riêng đánh giá khả năng hội nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu của các DN tư nhân Việt Nam. GS.TS Edmund Malesky, Đại học Duke, Hoa Kỳ - Trưởng nhóm nghiên cứu PCI đã đưa ra các dự đoán tác động kinh tế của việc Việt Nam hội nhập quốc tế nhằm thúc đẩy khu vực tư nhân Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và ứng phó của các DN trong bối cảnh biến động thương mại quốc tế.
GS.TS Edmund Malesky, Đại học Duke, Hoa Kỳ - Trưởng nhóm nghiên cứu PCI phân tích tác động của việc Việt Nam tham gia hội nhập quốc tế qua các Hiệp định, cam kết quốc tế
Theo đánh giá, khả năng tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của DN trong nước còn nhiều hạn chế. Một trong những yếu tố đang cản trở tiến trình này chính là sự thiếu vắng cơ chế hiệu quả để đảm bảo thực thi hợp đồng. Đây là lĩnh vực Việt Nam cần có những cải cách đột phá.
Quảng Ninh là thành phố dẫn đầu về chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2018
Giải pháp cần thực hiện thời gian tới là thông tin rộng rãi hơn và hướng dẫn DN về quy định pháp luật trong nước cũng như cam kết quốc tế về các cơ chế giải quyết tranh chấp có sẵn. Việt nam cần xem xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả là trụ cột trong chuỗi những giải pháp nâng cao năng lực canh tranh Việt Nam như cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, cải cách hệ thống pháp luật và chất lượng điều hành trong nước.