Kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc cấp phép cho Nvidia xuất khẩu một số chip trí tuệ nhân tạo mạnh mẽ hơn của hãng này sang Trung Quốc đang gây ra sự phản đối từ một số nhân vật diều hâu nhất trong chính phủ Washington về vấn đề Trung Quốc, bao gồm cả các thành viên trong đảng của ông.
Sự phản đối càng gia tăng trong tuần này khi Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ thông qua một dự luật nhằm mở rộng sự giám sát của Quốc hội đối với việc xuất khẩu chip AI.
Đề xuất này, được gọi là Đạo luật Giám sát AI, đã được Hạ nghị sĩ Brian Mast, đảng Cộng hòa, bang Florida, chủ tịch ủy ban, giới thiệu vào tháng trước.
Nó sẽ yêu cầu cả Ủy ban Đối ngoại Hạ viện và Ủy ban Ngân hàng Thượng viện phải phê duyệt bất kỳ giấy phép vận chuyển nào đối với các chip tiên tiến trong vòng 30 ngày, trao cho các nhà lập pháp quyền chặn các giao dịch thông qua một nghị quyết chung.
Dự luật được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump có kế hoạch cấp phép cho phép Nvidia bán chip H200 của mình cho Trung Quốc, những chip này mạnh hơn nhiều so với các bộ xử lý đã được phép xuất khẩu trước đây.
Nếu được thông qua, Đạo luật Giám sát AI sẽ thu hồi các giấy phép hiện có cho việc chuyển giao chip AI và áp đặt lệnh cấm tạm thời cho đến khi chính quyền đệ trình chiến lược an ninh quốc gia về xuất khẩu AI. Đạo luật này bao gồm các trường hợp ngoại lệ đối với các công ty Mỹ “đáng tin cậy” vận chuyển chip ra nước ngoài dưới sự kiểm soát của Mỹ, với điều kiện chúng đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh.
“Các công ty như Nvidia đang yêu cầu bán hàng triệu chip AI tiên tiến, vốn là công nghệ hàng đầu trong chiến tranh, cho các công ty quân sự Trung Quốc như Alibaba và Tencent,” Chủ tịch Mast cho biết, coi đây là một rủi ro an ninh quốc gia.
Dự luật này cũng được đồng bảo trợ bởi Chủ tịch Ủy ban Chọn lọc về Trung Quốc thuộc đảng Cộng hòa, Hạ nghị sĩ John Moolenaar, đảng Cộng hòa, bang Michigan, người gọi đây là “bước đi quan trọng hướng tới bảo vệ lợi thế công nghệ của Mỹ.”
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ mức độ ủng hộ mà Đạo luật Giám sát AI có thể thu hút được tại Hạ viện và Thượng viện.
Bất đồng tại Washington
Đạo luật này có khả năng trở thành điểm mấu chốt trong cuộc chiến lớn hơn đang diễn ra ở Washington giữa các nhà lập pháp coi việc xuất khẩu chip của Nvidia là mối đe dọa an ninh quốc gia và các quan chức lập luận rằng việc xuất khẩu giúp duy trì sự thống trị công nghệ của Mỹ.
Trong số những người thuộc phe thứ hai có David Sacks, người đứng đầu phụ trách AI và tiền điện tử của Nhà Trắng, người đã chỉ trích Đạo luật Giám sát AI. Doanh nhân và nhà đầu tư ở Thung lũng Silicon này gần đây đã đăng lại một tuyên bố lan truyền trên mạng xã hội rằng dự luật sẽ làm suy yếu quyền lực của Trump đối với việc xuất khẩu chip AI.
Sacks và những người trong chính quyền Trump ủng hộ việc xuất khẩu nhiều hơn chip Nvidia ra nước ngoài lập luận rằng các hạn chế về chip của Mỹ đã phản tác dụng và làm mất vị thế của các đối thủ cạnh tranh Trung Quốc.
Thay vào đó, họ cho rằng việc các chip do Mỹ thiết kế vẫn giữ vị trí trung tâm trong cơ sở hạ tầng AI toàn cầu là có lợi. Điều này phù hợp với các lập luận của Giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang và các nhà vận động hành lang trong ngành.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp lưỡng đảng ở phía đối diện lại lập luận rằng các chip H200 của Nvidia có thể củng cố khả năng AI của Trung Quốc và được quân đội nước này tận dụng.
Các quy định hiện hành về chip của Mỹ yêu cầu giấy phép riêng lẻ từ Bộ Thương mại cho bất kỳ hoạt động xuất khẩu hoặc chuyển giao chip AI hiệu năng cao nào cho các thực thể ở “các quốc gia đáng lo ngại”, bao gồm Trung Quốc, Cuba, Iran, Triều Tiên và Nga.
Các quy định này đã bao gồm H200 của Nvidia, một trong những chip AI mạnh nhất của hãng. Nhưng tuần trước, Trump đã xác nhận chính quyền của ông sẽ phê duyệt việc bán các bộ xử lý này cho Trung Quốc, với điều kiện Mỹ nhận được 25% lợi nhuận.
Sự phản đối ngày càng tăng
Phần lớn sự phản đối từ các nhà lập pháp đến từ đảng đối lập. Vào tháng 12, Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mark Warner, đảng Dân chủ, bang Virginia, đã chỉ trích việc Trump phê duyệt xuất khẩu H200 là bằng chứng về một “cách tiếp cận tùy tiện và mang tính giao dịch”, thiếu một chiến lược nhất quán chống lại Trung Quốc.
Ông nói: “Các công ty Mỹ phải duy trì vị thế dẫn đầu không thể tranh cãi trong lĩnh vực phần cứng AI bởi vì cuộc cạnh tranh chiến lược của chúng ta với Trung Quốc về AI sẽ phụ thuộc vào việc hệ sinh thái của bên nào thúc đẩy việc áp dụng và đổi mới trên toàn cầu”.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, thành viên cấp cao của Ủy ban Ngân hàng Thượng viện (Đảng Dân chủ, bang Massachusetts), cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang tìm kiếm những con chip như vậy để hiện đại hóa quân sự, thiết kế vũ khí và giám sát bằng trí tuệ nhân tạo, trích dẫn các đánh giá của Bộ Tư pháp.
Tuy nhiên, ông Trump cũng phải đối mặt với sự phản đối từ cả hai đảng. Trước vấn đề H200, tổng thống cũng đã tuyên bố sẽ cho phép Nvidia tiếp tục bán H20 cho Trung Quốc, một loại chip mà tổng thống đã hạn chế chỉ vài tháng trước đó.
Vào thời điểm đó, các nhà lập pháp cũng đã phản hồi bằng các đề xuất khác về chip AI, bao gồm Đạo luật GAIN AI, được giới thiệu vào tháng 11 bởi một nhóm lưỡng đảng bao gồm bà Warren và Thượng nghị sĩ Tom Cotton, đảng Cộng hòa, bang Arkansas. Dự luật này sẽ yêu cầu các công ty Mỹ ưu tiên bán chip tiên tiến trong nước trước khi xuất khẩu sang Trung Quốc.
Mặc dù chính sách của ông Trump về xuất khẩu chip đã thay đổi, các cơ quan quản lý Trung Quốc vẫn không cho phép chip của Nvidia được nhập khẩu trở lại nước này một cách tự do.
Tuần trước, các cơ quan hải quan Trung Quốc đã được chỉ thị chặn nhập khẩu chip H200 và cảnh báo các công ty công nghệ không nên mua chúng trừ khi thực sự cần thiết.