Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cho thấy ngành điện tử Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào linh kiện, bán dẫn và thiết bị công nghệ cao từ bên ngoài.

Sản xuất điện tử tăng tốc, máy tính xách tay tiếp tục tăng trưởng

Bức tranh sản xuất máy tính và linh kiện của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026 cho thấy ngành điện tử đang duy trì đà tăng trưởng khá mạnh.

Riêng tháng 7, chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 2,89% so với tháng trước và tăng tới 21,89% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này được hỗ trợ bởi nhu cầu gia tăng tại các thị trường xuất khẩu lớn, cùng với việc các doanh nghiệp FDI tiếp tục mở rộng công suất và đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm điện tử có giá trị gia tăng cao.

Đáng chú ý, sản xuất máy tính xách tay trong tháng 7 đạt khoảng 5,49 nghìn tỷ đồng, giảm 3,33% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 18,12% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính chung 7 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 12,82%. Giá trị sản xuất máy tính xách tay đạt khoảng 34,81 nghìn tỷ đồng, tăng 30,66% so với cùng kỳ.

Theo báo cáo, tốc độ tăng của giá trị sản xuất cao hơn tốc độ tăng của chỉ số sản xuất công nghiệp cho thấy ngành đang có xu hướng dịch chuyển sang những sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Đây cũng là một tín hiệu đáng chú ý trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với máy tính, máy chủ, thiết bị phục vụ AI và các sản phẩm điện tử tiếp tục gia tăng.

Xuất khẩu tăng gần 50%, điện tử tiếp tục là "đầu tàu"

Đà tăng của sản xuất đang được phản ánh rõ trong hoạt động xuất khẩu.

Theo báo cáo, trong tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 16,24 tỷ USD, tăng 8,72% so với tháng trước và tăng 52,77% so với cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 7 tháng, xuất khẩu nhóm hàng này đạt 87,39 tỷ USD, tăng 49,84% so với cùng kỳ năm trước. Với quy mô này, máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục nằm trong nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Đằng sau mức tăng trưởng này là sự kết hợp của nhiều yếu tố: nhu cầu điện tử toàn cầu phục hồi, các tập đoàn công nghệ tiếp tục mở rộng sản xuất tại Việt Nam và xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang đưa thêm năng lực sản xuất về Việt Nam.

Trong 6 tháng đầu năm, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nhóm hàng này. Riêng tháng 6, xuất khẩu sang Mỹ đạt 5,46 tỷ USD, tăng 38,49% so với cùng kỳ; lũy kế 6 tháng đạt gần 28 tỷ USD, tăng 51,35%.

Trung Quốc đứng thứ hai, với kim ngạch tháng 6 đạt 2,99 tỷ USD, tăng 87,75% so với cùng kỳ, trong khi lũy kế 6 tháng đạt 11,81 tỷ USD, tăng 43,89%.

Những con số này cho thấy thị trường điện tử Việt Nam ngày càng gắn chặt với các trung tâm sản xuất và tiêu thụ công nghệ lớn trên thế giới.

Linh kiện chiếm hơn một nửa xuất khẩu

Cơ cấu xuất khẩu cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của nhóm linh kiện điện tử.

Trong tháng 6/2026, xuất khẩu hàng điện tử và máy tính đạt hơn 7,5 tỷ USD, tăng 50,17% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đạt hơn 34,85 tỷ USD.

Trong khi đó, xuất khẩu linh kiện điện tử đạt hơn 7,43 tỷ USD trong tháng 6, tăng tới 73,09% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đạt hơn 36,29 tỷ USD, tăng 65,25% và chiếm 51,01% tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.

Điều này phản ánh sự mở rộng của Việt Nam trong các công đoạn sản xuất linh kiện và lắp ráp điện tử, đồng thời cho thấy nhu cầu từ các chuỗi cung ứng toàn cầu đang tiếp tục tăng.

Đặc biệt, sự gia tăng nhu cầu đối với thiết bị AI, trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán đang tạo thêm dư địa cho các nhà máy điện tử tại Việt Nam.

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu

Tuy nhiên, phía sau tốc độ tăng trưởng ấn tượng của xuất khẩu là một thực tế đáng chú ý: Việt Nam vẫn phải nhập khẩu một lượng rất lớn linh kiện và thiết bị đầu vào.

Theo phần Tóm tắt của báo cáo, trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 132,94 tỷ USD, tăng 64,17% so với cùng kỳ. Như vậy, nhóm hàng này ghi nhận nhập siêu khoảng 45,55 tỷ USD.

Riêng tháng 7, nhập khẩu đạt 22,88 tỷ USD, tăng 5,84% so với tháng trước và tăng 74,74% so với cùng kỳ năm 2025.

Mức tăng nhập khẩu cao hơn đáng kể so với xuất khẩu cho thấy quy mô sản xuất điện tử tại Việt Nam đang mở rộng nhanh, nhưng đồng thời cũng phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn cung linh kiện, bán dẫn và thiết bị công nghệ cao từ nước ngoài.

Đây là một đặc điểm dễ nhận thấy trong mô hình sản xuất điện tử hiện nay: xuất khẩu tăng mạnh thường kéo theo nhu cầu nhập khẩu linh kiện, máy móc và nguyên vật liệu đầu vào.

Linh kiện điện tử áp đảo cơ cấu nhập khẩu

Số liệu 6 tháng đầu năm cho thấy mức độ phụ thuộc này đặc biệt rõ ở nhóm linh kiện.

Trong tháng 6, nhập khẩu linh kiện điện tử đạt hơn 19,42 tỷ USD, tăng 94,02% so với cùng kỳ và chiếm tới 89,85% tổng kim ngạch nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.

Lũy kế 6 tháng, nhập khẩu linh kiện điện tử đạt hơn 97,91 tỷ USD, tăng 67,65% và chiếm 88,96% tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng.

Ở nhóm hàng điện tử và máy tính, màn hình tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với hơn 6,05 tỷ USD nhập khẩu trong 6 tháng, tăng 11,76%. Đáng chú ý, nhập khẩu ổ đĩa vi tính tăng tới 174,67%, máy tính xách tay và máy tính bảng tăng 57,30%, trong khi máy tính để bàn tăng 63,71%.

Những con số này cho thấy nhu cầu đầu vào cho sản xuất điện tử tại Việt Nam đang tăng nhanh, đặc biệt khi các doanh nghiệp FDI mở rộng công suất và nhiều dự án liên quan đến điện tử, bán dẫn, máy chủ và thiết bị thông minh tiếp tục được triển khai.

Bài toán lớn: nâng tỷ lệ nội địa hóa

Nhập khẩu lớn không hoàn toàn mang ý nghĩa tiêu cực. Trong giai đoạn Việt Nam mở rộng vai trò trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu, việc nhập khẩu máy móc, linh kiện và thiết bị công nghệ cao để phục vụ sản xuất là điều khó tránh khỏi.

Vấn đề quan trọng hơn nằm ở khả năng từng bước nâng tỷ lệ giá trị được tạo ra tại Việt Nam.

Khi xuất khẩu tăng gần 50% nhưng nhập khẩu tăng hơn 64%, phần giá trị gia tăng mà doanh nghiệp trong nước giữ lại vẫn là câu hỏi cần được quan tâm. Đây cũng là lý do phát triển công nghiệp hỗ trợ, sản xuất linh kiện trong nước và nâng năng lực công nghệ trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết.

Báo cáo nhận định việc nhập khẩu đầu vào tăng nhanh phản ánh sự mở rộng quy mô sản xuất và xuất khẩu, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu đẩy mạnh phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và năng lực sản xuất linh kiện trong nước.

Nếu giải quyết được bài toán này, Việt Nam không chỉ là nơi tiếp nhận các dây chuyền lắp ráp mà có thể tiến sâu hơn vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao của chuỗi điện tử toàn cầu.

Chuỗi cung ứng điện tử tiếp tục xoay quanh Đông Á

Về nguồn cung, chuỗi cung ứng điện tử của Việt Nam được dự báo tiếp tục gắn chặt với khu vực Đông Á.

Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan hiện vẫn là những nguồn cung linh kiện quan trọng. Trong thời gian tới, doanh nghiệp Việt Nam có xu hướng đa dạng hóa nguồn nhập khẩu sang ASEAN, EU, Mỹ và các thị trường có thế mạnh về công nghệ nhằm giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu về xuất xứ trong các hiệp định thương mại tự do.

Đây là xu hướng có ý nghĩa đặc biệt khi chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang được tái cấu trúc theo hướng đa dạng hóa sản xuất và giảm phụ thuộc vào một số trung tâm cung ứng.

Việt Nam vì thế đứng trước cơ hội tiếp tục thu hút các dự án điện tử, bán dẫn và công nghệ cao, nhưng để biến dòng vốn này thành năng lực sản xuất nội sinh, việc phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ sẽ đóng vai trò quyết định.

AI và trung tâm dữ liệu mở thêm dư địa tăng trưởng

Trong nửa cuối năm 2026, triển vọng của ngành máy tính và linh kiện được đánh giá tích cực khi nhu cầu toàn cầu đối với máy tính, máy chủ, thiết bị AI và hạ tầng trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng.

Báo cáo dự báo xuất khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong những tháng cuối năm. Tuy nhiên, ngành vẫn phải đối mặt với các rủi ro từ chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn, biến động địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng nguyên vật liệu công nghệ cao.

Đối với Việt Nam, cơ hội lớn nhất không chỉ nằm ở việc tiếp tục gia tăng kim ngạch xuất khẩu, mà ở khả năng chuyển từ một cứ điểm sản xuất và lắp ráp quy mô lớn thành một mắt xích có năng lực công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn.

Dòng vốn FDI, nhu cầu thiết bị AI và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng đang tạo ra "lực kéo" mạnh. Nhưng để tận dụng được cơ hội này, Việt Nam cần đồng thời phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng chất lượng nguồn nhân lực, tăng năng lực thiết kế – kỹ thuật và hình thành hệ sinh thái cung ứng đủ sức đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của các tập đoàn công nghệ toàn cầu.

7 tháng đầu năm 2026 vì thế đang cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: ngành máy tính và điện tử Việt Nam đang tăng trưởng rất nhanh, nhưng để tăng trưởng đó thực sự chuyển hóa thành năng lực công nghiệp quốc gia, bài toán nội địa hóa và làm chủ công nghệ sẽ ngày càng trở nên cấp thiết.