Sắc lệnh được đưa ra sau khi các tòa án cấp cao phán quyết chống lại việc ông sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 để biện minh cho các loại thuế quan "có đi có lại" cụ thể theo từng quốc gia và các loại thuế khác, điều mà ông gọi là một quyết định "vô cùng đáng thất vọng".
Đối với mức thuế 10% mới dự kiến có hiệu lực lúc 00:01 sáng thứ Ba, ông Trump đã viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 – một điều khoản cho phép tổng thống áp đặt các hạn chế nhập khẩu, bao gồm thuế quan và hạn ngạch nhập khẩu.
Một số mặt hàng sẽ không phải chịu thuế, bao gồm một số khoáng sản quan trọng, kim loại được sử dụng trong tiền tệ và vàng thỏi, và các sản phẩm năng lượng; một số sản phẩm nông nghiệp; và xe chở khách, một số xe tải nhẹ, một số xe tải hạng trung và hạng nặng, theo một bản thông tin do Nhà Trắng công bố.
Trong một cuộc họp báo trước đó cùng ngày, ông Trump đã công bố kế hoạch về mức thuế mới, nhấn mạnh rằng chính quyền của ông có "các biện pháp mạnh mẽ hơn" so với IEEPA.
"Hôm nay, tôi sẽ ký một sắc lệnh để áp đặt mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122, ngoài mức thuế thông thường mà chúng ta đã áp dụng," ông Trump nói.
“Chúng tôi cũng đang khởi xướng một số cuộc điều tra theo Điều 301 và các cuộc điều tra khác để bảo vệ đất nước chúng ta khỏi các hành vi thương mại không công bằng của các quốc gia và công ty khác,” ông nói thêm, đề cập đến Đạo luật Thương mại năm 1974.
Theo Điều 122, tổng thống có thể áp đặt phụ phí nhập khẩu lên đến 15% và các biện pháp khác, chẳng hạn như hạn ngạch nhập khẩu, để giải quyết sự mất cân bằng nghiêm trọng về thương mại và tài chính quốc tế. Những biện pháp này ban đầu có thể kéo dài đến năm tháng.
“Trong thời gian năm tháng đó, chúng tôi đang tiến hành các cuộc điều tra cần thiết để áp đặt thuế quan công bằng hoặc thuế quan… đối với các quốc gia khác,” ông Trump nói. “Vì vậy, chúng tôi đang thực hiện giai đoạn đó, nhưng chúng tôi ngay lập tức áp dụng điều khoản 10%, điều mà chúng tôi được phép làm.”
Ngoài biện pháp theo Điều 122, chính quyền Trump dự định khởi xướng các cuộc điều tra theo Điều 301 để “xử lý các hành vi, chính sách và thực tiễn không thể biện minh, vô lý, phân biệt đối xử và gây gánh nặng của nhiều đối tác thương mại,” Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer cho biết trong một tuyên bố.
Theo ông Greer, các cuộc điều tra theo Mục 301 dự kiến sẽ bao gồm "hầu hết các đối tác thương mại lớn" và giải quyết các vấn đề đáng lo ngại, chẳng hạn như năng lực sản xuất dư thừa, lao động cưỡng bức, các hành vi định giá dược phẩm, phân biệt đối xử với các công ty công nghệ và hàng hóa, dịch vụ kỹ thuật số của Mỹ, cùng một số vấn đề khác.
Mục 301 cho phép Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) áp đặt thuế quan hoặc các biện pháp hạn chế nhập khẩu khác, cùng với các biện pháp khác, để khắc phục hành vi thương mại nước ngoài.
Ông Trump cho biết quyết định của tòa án có thể "không hạn chế đáng kể khả năng của tổng thống trong việc ra lệnh áp thuế trong tương lai" khi ông nhấn mạnh rằng chính quyền của ông có "nhiều" công cụ khác để áp đặt thuế.
"Tin tốt là có những phương pháp, thông lệ, đạo luật và thẩm quyền, được toàn bộ tòa án và Quốc hội công nhận, thậm chí còn mạnh hơn cả thuế quan IEEPA mà tôi, với tư cách là tổng thống Hoa Kỳ, có thể áp dụng," ông nói trong cuộc họp báo.
Về các công cụ pháp lý khác mà chính quyền của ông có thể sử dụng để duy trì chính sách thuế quan, tổng thống đã vạch ra một loạt các điều khoản, bao gồm Điều 122, 201 và 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930.
Chỉ trích phán quyết của tòa án, Trump tuyên bố rằng các quốc gia nước ngoài đã "lừa đảo chúng ta" đang "vô cùng vui mừng".
"Họ rất hạnh phúc và đang nhảy múa trên đường phố, nhưng họ sẽ không nhảy múa được lâu đâu," ông nói. "Tôi có thể đảm bảo với các bạn điều đó."
Ông cũng nói rằng tòa án đã bị "ảnh hưởng bởi lợi ích nước ngoài và một phong trào chính trị nhỏ hơn nhiều so với những gì mọi người từng nghĩ."
Vào tháng Tư, Trump đã công bố kế hoạch thuế quan có đi có lại dựa trên IEEPA, lập luận rằng việc thiếu "sự có đi có lại" trong thương mại với các đối tác thương mại và các rào cản thương mại của họ đã dẫn đến thâm hụt thương mại "lớn" và "dai dẳng", điều mà ông cho rằng gây ra mối đe dọa "bất thường" và "nghiêm trọng" đối với an ninh quốc gia và nền kinh tế của Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, tòa án tối cao cho rằng những người soạn thảo Hiến pháp Hoa Kỳ chỉ trao quyền áp thuế quan cho "riêng Quốc hội" trong thời bình, và những hệ lụy về chính sách đối ngoại của thuế quan không làm cho việc Quốc hội từ bỏ quyền áp thuế quan của mình "thông qua ngôn ngữ mơ hồ, hoặc không có những giới hạn cẩn trọng" trở nên khả thi hơn.
Chính quyền Trump đã áp thuế quan có đi có lại 15% đối với các sản phẩm của Hàn Quốc, giảm từ 25% sau một thỏa thuận song phương theo đó Seoul cam kết đầu tư 350 tỷ đô la vào Hoa Kỳ, cùng với các cam kết khác, để đổi lấy việc giảm thuế quan.