Động thái này không chỉ phản ánh áp lực chi phí ngày càng lớn, mà còn cho thấy quyền định giá (pricing power) ngày càng vượt trội của nhà sản xuất bán dẫn lớn nhất thế giới trong kỷ nguyên AI.
Theo nguồn tin của Nikkei Asia được Reuters dẫn lại, TSMC dự kiến tăng giá gia công wafer từ 5% đến 10% kể từ đầu năm 2027, tùy theo khách hàng và dòng sản phẩm. Đối với các tiến trình phổ biến như 12 nm, 16 nm và 28 nm, mức tăng có thể lên tới 10%. Các cuộc đàm phán với khách hàng đã bắt đầu từ tháng 6 và cơ bản hoàn tất trong tháng 7. Khi được Reuters liên hệ, TSMC không xác nhận kế hoạch cụ thể nhưng nhấn mạnh chiến lược định giá của hãng luôn dựa trên giá trị công nghệ mang lại, thay vì tận dụng cơ hội ngắn hạn.
AI giúp TSMC nắm quyền định giá chưa từng có
Việc TSMC cân nhắc tăng giá diễn ra trong bối cảnh nhu cầu chip AI tiếp tục tăng mạnh trên toàn cầu.
Chỉ một tuần trước, hãng công bố lợi nhuận quý II/2026 tăng 77%, đạt mức kỷ lục hơn 22 tỷ USD, đồng thời nâng dự báo chi tiêu vốn năm 2026 lên 60–64 tỷ USD để mở rộng năng lực sản xuất đáp ứng nhu cầu từ các khách hàng AI. Mảng điện toán hiệu năng cao (HPC), bao gồm chip AI, hiện đóng góp khoảng 66% doanh thu của TSMC.
Giới phân tích nhận định đây là thời điểm TSMC có vị thế thương lượng mạnh nhất trong nhiều năm. Hãng hiện gần như độc quyền ở các tiến trình tiên tiến phục vụ chip AI của Nvidia, AMD, Apple, Broadcom, Qualcomm và nhiều nhà thiết kế chip hàng đầu khác. Theo ước tính của J.P. Morgan, TSMC vẫn có thể duy trì hơn 95% thị phần trong lĩnh vực sản xuất chip tiên tiến trong vài năm tới.
Chi phí AI sẽ tiếp tục leo thang
Nếu kế hoạch tăng giá được triển khai, tác động sẽ không dừng lại ở ngành bán dẫn.
Wafer là chi phí đầu vào quan trọng của GPU AI, CPU máy chủ, chip điện thoại thông minh và bộ xử lý ô tô. Khi giá gia công tăng, chi phí sản xuất các hệ thống AI cũng sẽ tăng theo.
Theo Barron's, tổng đầu tư cho hạ tầng AI toàn cầu trong năm nay được dự báo đạt khoảng 650 tỷ USD và có thể vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2027. Giá wafer cao hơn sẽ khiến các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, doanh nghiệp AI và các hãng điện tử phải cân đối lại chi phí đầu tư, đồng thời tạo áp lực lên giá thành sản phẩm cuối cùng.
Mở rộng toàn cầu khiến chi phí sản xuất tăng mạnh
Một trong những nguyên nhân chính khiến TSMC điều chỉnh giá là chi phí đầu tư ngày càng lớn.
Ngoài giá nguyên vật liệu và thiết bị sản xuất bán dẫn tiếp tục tăng, TSMC đang triển khai chương trình mở rộng quy mô chưa từng có tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu. Riêng tại bang Arizona (Mỹ), hãng đã nâng tổng cam kết đầu tư lên 265 tỷ USD, bao gồm nhiều nhà máy chế tạo chip và cơ sở đóng gói tiên tiến. Các dự án này đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ và có chi phí vận hành cao hơn đáng kể so với tại Đài Loan.
Không chỉ chip AI, các tiến trình phổ thông cũng tăng giá
Điểm đáng chú ý là kế hoạch điều chỉnh giá không chỉ áp dụng cho các tiến trình tiên tiến như 2 nm hay A16.
Theo nguồn tin của Nikkei Asia, các tiến trình trưởng thành như 12 nm, 16 nm và 28 nm – vốn được sử dụng rộng rãi trong ô tô, thiết bị công nghiệp, điện tử tiêu dùng và IoT – cũng sẽ tăng giá tới 10%. Điều này đồng nghĩa phạm vi ảnh hưởng sẽ lan rộng hơn nhiều so với thị trường AI, tác động tới hàng loạt ngành sản xuất điện tử trên toàn cầu.
Quyền lực của TSMC ngày càng khó thay thế
Dù Intel Foundry và Samsung Foundry đều đang đầu tư mạnh để cạnh tranh, giới phân tích cho rằng khoảng cách công nghệ với TSMC vẫn còn đáng kể.
Ở các tiến trình tiên tiến nhất, TSMC vẫn là lựa chọn gần như bắt buộc đối với phần lớn doanh nghiệp thiết kế chip hiệu năng cao. Điều này giúp hãng có khả năng điều chỉnh giá mà vẫn duy trì lượng đơn hàng lớn, đặc biệt trong bối cảnh AI tiếp tục thúc đẩy nhu cầu GPU và bộ xử lý trung tâm dữ liệu.
AI đang tái định hình kinh tế bán dẫn
Kế hoạch tăng giá của TSMC cho thấy ngành bán dẫn đã bước vào một chu kỳ mới, nơi giá trị không còn nằm ở số lượng chip sản xuất mà ở năng lực chế tạo các tiến trình tiên tiến phục vụ AI.
Đối với các khách hàng như Nvidia, AMD hay Apple, chi phí sản xuất cao hơn có thể được bù đắp bằng nhu cầu thị trường và biên lợi nhuận từ các sản phẩm AI. Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp điện tử và nhà sản xuất thiết bị, đây sẽ là áp lực mới trong việc kiểm soát chi phí.
Nếu kế hoạch được triển khai từ năm 2027, làn sóng tăng giá của TSMC nhiều khả năng sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn, từ wafer, thiết bị sản xuất, đóng gói tiên tiến đến máy chủ AI và các thiết bị điện tử tiêu dùng. Điều đó cũng khẳng định một thực tế: trong kỷ nguyên AI, TSMC không chỉ là nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới mà còn là doanh nghiệp có quyền định hình mặt bằng giá của toàn ngành bán dẫn.