Công nghệ
Sau 30 năm đổi mới, Năng suất lao động Việt Nam vẫn thấp nhất Đông Nam Á
Lê Cường - Thứ Tư, 28/04/2021 8:22 CH
Vietnet24h - Nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước áp lực liên tục từ sự hội nhập toàn cầu và trong khu vực ngày càng sâu sắc. Mặc dù tăng trưởng cao một cách hợp lý trong 25 năm qua, năng suất và đổi mới sáng tạo ở Việt Nam vẫn ở mức thấp nhất trong các quốc gia Đông Nam Á và Đông Bắc Á.
Sáng 28/4, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR, Trường Đại học Kinh tế – ĐHQGHN), Viện Chính sách Quốc gia Nhật Bản (GRIPS) Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tổ chức Hội thảo: “Năng suất lao động ở Việt Nam: nguồn gốc và thách thức cho tăng trưởng”.
Các chuyên gia kinh tế chụp ảnh kỷ niệm 
Theo báo cáo tại Hội thảo, năng suất lao động (NSLĐ) là mối quan tâm của Đảng và Chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, những số liệu thống kê và các phân tích thực trạng năng suất còn chưa đầy đủ, thảo luận chính sách chưa đủ sâu và mang tính thực tiễn cao. 
 
Các doanh nghiệp không có những lợi thế cạnh tranh đảm bảo để đương đầu với thị trường toàn cầu. Dẫn đến kết quả là, sự tăng trưởng NSLĐ toàn nền kinh tế Việt Nam qua 3 giai đoạn từ 1991 – 2019 luôn ở mức thấp chỉ khoảng 5%. 
 
Theo PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và Chiến lược (VESS) phát biểu: cần có một chương trình về năng suất lao động tầm quốc gia để thay đổi tư duy, tầm nhìn từ hệ thống lãnh đạo nhà nước đến từng người dân lao động. 
“Chúng ta sẽ tạo ra các phong trào mạnh giống như Singpore đã làm cách đây 60 năm”, ông Thành nói: “Malaysia, Thái Lan cũng làm như vậy trong quá trình tăng trưởng nhanh của mình”. 
 
Ông Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cũng có quan điểm đồng thuận: “Đến khi nào ngay cả những người lái xe ôm, taxi cũng tìm cách đi đúng đường, đúng luật, lại nhanh chóng đến địa điểm cần đến thì lúc đó chúng ta sẽ có được năng xuất lao động cao trong toàn xã hội”. 
 
Khảo sát năm 2017, NSLĐ của Việt Nam trong hầu hết các ngành đều ở mức thấp nhất so với các nước Đông Nam Á và Đông Bắc Á, thua kém cả Campuchia trong lĩnh vực vận tải, kho bãi, chỉ hơn về nông lâm thủy sản. 
 
“Nhật Bản và Hàn Quốc, NSLĐ đều tăng 10% ở những giai đoạn kinh tế tăng trưởng nhanh. Trong khi đó, Việt Nam cao nhất cũng chỉ loanh quanh mốc 5%”, TS. Thành cho biết.  
 
Mới đây, Đại hội XIII của Đảng ‘cũng chỉ dám’ đặt ra mục tiêu tăng trưởng năng suất lao động của Việt Nam trong giai đoạn 2021 – 2025 một cách khiêm tốn là 6,5%/năm. Nhưng cũng được coi là một thách thức khi năng suất lao động tại Việt Nam đang có dấu hiệu chậm lại. 
 
Ngoài nguyên nhân dịch chuyển cơ cấu ngành nghề, báo cáo của Hội thảo tập trung nghiên cứu 3 khu vực kinh tế nhà nước, FDI và tư nhân coi là trọng điểm chính. 
 
Theo nghiên cứu, nguyên nhân của NSLĐ thấp là do Khu vực kinh tế FDI giảm sút và trì trệ. Đặc biệt NSLĐ trong ngành công nghiệp chế biến chế tạo không cao do thay đổi nội dung hoạt động. Trước năm 2000, các doanh nghiệp FDI sử dụng vốn lớn và công nghệ chiếm đa số. Sau đó, chuyển sang sử dụng lao động giá rẻ, tay nghề thấp, ít cải tiến máy móc công nghệ cũng như nâng cao tay nghề cho người lao động, dẫn đến NSLĐ giảm. 
 
“Chính phủ Việt Nam đã thất bại trong việc nâng cấp ngành theo NSLĐ”, TS. Nguyễn Đức Thành phân tích: “Các doanh nghiệp FDI coi Việt Nam là nơi diễn ra các công việc đơn giản. Họ không đầu tư công nghệ cũng như đào tạo, nâng cao trình độ cho người lao động. Nếu tiền lương tiếp tục tăng, các FDI sẽ đơn giản là rời khỏi Việt Nam tạo nên tình huống bẫy thu nhập trung bình điển hình”. 
 
Đối với khu vực kinh tế tư nhân, NSLĐ vẫn còn thấp do nguồn lực về vốn ít và không được nhiều ưu đãi như các doanh nghiệp nhà nước. “Cần một thời gian dài để khu vực này tích lũy vốn, và Nhà nước cần tạo ra môi trường kinh doanh ổn định hơn, giảm những phiền nhiễu gây cản trở cho sự phát triển”, ông Thành khuyến nghị. 
 
NSLĐ trong khu vực kinh tế nhà nước có vẻ là điểm sáng nhất, khi tiếp tục tăng trưởng hơn so với 2 khu vực kinh tế trên. Các DNNN đã thực hiện nhiều cuộc cải cách, tinh gọn bộ máy, cổ phần hóa nhiều doanh nghiệp nên NSLĐ tăng lên. Song, theo ông Nguyễn Đức Thành, nguyên nhân của việc luôn đạt tăng năng suất lao động cao ngay cả trong thời kỳ Covid – 19, khi các khu vực tư nhân và FDI gặp khó khăn là do được ưu đãi sử dụng vốn lớn và có nhiều sự bảo hộ từ Chính phủ. 
 
 “Tuy NSLĐ tăng cao, nhưng khu vực kinh tế nhà nước không phải là hình mẫu lý tưởng cần nhân rộng ra trong nền kinh tế”, ông Thành khẳng định: “Họ được rất nhiều ưu đãi và chiếm dụng vốn rất lớn”. 
 
Trước đó, thông tin tại Hội thảo do của Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức hồi đầu tháng 4 cho biết, khu vực kinh tế nhà nước được sử dụng 60% ngân sách nhưng chỉ tạo ra 40% GDP so với khu vực kinh tế khác nên chưa đạt hiệu quả cao như mong đợi. 
 
Ở Hội thảo đó, 12 đại án doanh nghiệp nhà nước nhằm minh bạch và cải thiện bộ máy quản lý để tăng hiệu quả kinh tế đã được các chuyên gia phân tích. Nhưng khi được hỏi, ông Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện chiến lược cạnh tranh chỉ ngao ngán cho rằng ông “vẫn chưa nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm” đâu cả!
Phiên 2 tọa đàm
Theo ông Nguyên Đức Thành, khi Việt Nam đang trong giai đoạn đầu của công nghiệp hóa sản xuất hàng may mặc, dày dép và các thiết bị điện tử để xuất khẩu dưới sự hướng dẫn và quản lý của nước ngoài, cần phải đạt được hiệu suất cao để có thể gia nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu. Sau đó dần dần nâng cấp từ ‘giá rẻ, phổ thông’ thành ‘hàng chất lượng cao, thượng lưu’. Mục tiêu cuối cùng các quốc gia nên hướng tới là trở thành nước tạo ra các hàng hóa dịch vụ mới, có khả năng đáp ứng được đòi hỏi khắt khe trên toàn cầu, từ đó mang lại lợi nhuận cao cho những người phát minh và thương mại hóa chúng. 
 
Ông Phạm Quang Vinh, Tổng thư ký VCCI cho rằng, tăng năng suất lao động cần gắn với phát triển kinh tế bền vững. “Chúng ta không tăng năng suất bằng mọi giá”. 
 
Hiện nay, Việt Nam chưa có đơn vị nào đứng ra chịu trách nhiệm về năng suất lao động mà chia đều cho 3 cơ quan là Bộ Lao động, Bộ Công thương và Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Cần thành lập một Ban quản lý chịu trách nhiệm năng suất lao động ở Việt Nam. 
UNDP: Chỉ số đánh giá môi trường bản địa Việt Nam rất thấp, chỉ đạt 141/180 Vietnet24h - Tăng trưởng kinh tế nhanh là kết quả nỗ lực của Việt Nam những thập niên gần đây. Nhưng để đạt đến sự bền vững, thì bảo vệ môi trường và kinh doanh có trách nhiệm cần được coi trọng trước nhất. Việt Nam không thể chọn cách phát triển như cũ.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
Rò rỉ cách Apple sẽ làm cho màn hình bên trong của iPhone gập trở nên quen thuộc với người dùng iPad Vietnet24h - Chiếc điện thoại có thể gập đầu tiên của Apple dự kiến ​​sẽ được sản xuất hàng loạt vào cuối năm sau và có thể ra mắt vào quý 4 năm 2026 hoặc quý 1 năm 2027.
Alibaba cung cấp miễn phí mô hình tạo video AI trên toàn cầu Vietnet24h - Gã khổng lồ Trung Quốc cho biết họ đang mở mã nguồn bốn mô hình thuộc dòng Wan2.1, phiên bản mới nhất của mô hình AI nền tảng của công ty, có khả năng tạo hình ảnh và video từ dữ liệu đầu vào là văn bản và hình ảnh.
Từ Gmail đến Word, cài đặt quyền riêng tư và AI của bạn đang bước vào một mối quan hệ mới Vietnet24h - Các chương trình như Gmail, Microsoft và Facebook đã tồn tại trong nhiều năm qua đã âm thầm kích hoạt và tích hợp các tính năng AI.
AI trong Gmail, Word: Tiện ích hay mối đe dọa quyền riêng tư? Vietnet24h - AI đang dần xâm nhập vào mọi ngóc ngách của cuộc sống số, từ email đến sổ sách kế toán. Tuy nhiên, sự thiếu rõ ràng trong chính sách bảo mật khiến nhiều chuyên gia cảnh báo về nguy cơ dữ liệu cá nhân bị lạm dụng.
OpenAI bật mí 5 mẹo dùng ChatGPT mà bạn chưa biết Vietnet24h - Nick Turley, chuyên gia của OpenAI, tiết lộ các tính năng như tải tập tin, tạo GPT tùy chỉnh và sử dụng giọng nói, hứa hẹn thay đổi cách người dùng tương tác với ChatGPT.
Ghi âm cuộc gọi và cải tiến camera: Những điểm nổi bật trong iOS 18.1 của Apple Vietnet24h - Vào tối 28 tháng 10, Apple phát hành phiên bản iOS 18.1, mang đến tính năng ghi âm cuộc gọi lần đầu tiên cho người dùng iPhone. Cùng với đó là những cải tiến cho camera và giao diện, hứa hẹn sẽ nâng cao trải nghiệm người dùng trên các thiết bị mới.
Orion sắp ra mắt: OpenAI mở ra chương mới cho trí tuệ nhân tạo Vietnet24h - Với việc ra mắt mô hình AI mới mang tên Orion vào tháng 12/2024, OpenAI đang tạo ra những bước tiến mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghệ. Orion được kỳ vọng sẽ có sức mạnh vượt trội gấp 100 lần GPT-4, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát.
Chỉnh sửa ảnh thông minh với Microsoft Paint nhờ AI Vietnet24h - Microsoft Paint không ngừng cải tiến với sự ra mắt của Generative Fill và Generative Erase. Hai tính năng mới này giúp người dùng dễ dàng thêm hoặc xóa các chi tiết trong ảnh, mang lại trải nghiệm chỉnh sửa ảnh phong phú và trực quan hơn bao giờ hết.
Nút bấm mới trên iPhone 17 Pro: Tích hợp âm lượng và Action Vietnet24h - Thông tin từ các nguồn đáng tin cậy cho thấy iPhone 17 Pro có thể ra mắt với nút bấm đa năng, thay thế cho nút Action và âm lượng riêng biệt, hứa hẹn mang lại trải nghiệm người dùng mới lạ.
Phiên bản iPhone nào đủ sức chạy Apple Intelligence? Vietnet24h - Apple vừa đưa ra thông tin về dung lượng bộ nhớ mà các mẫu iPhone cần để hỗ trợ tính năng Apple Intelligence, cho biết tối thiểu 4 GB dung lượng trống là cần thiết và dự kiến sẽ tăng lên trong tương lai. Điều này được đề cập trong tài liệu hướng dẫn mới nhất của hãng dành cho bản cập nhật iOS 18.1 Developer Beta 5.
Cerebras Systems, Ranovus giành được hợp đồng quân sự trị giá 45 triệu đô la của Hoa Kỳ để đẩy nhanh kết nối chip Vietnet24h - Cerebras Systems, một công ty chip AI có trụ sở tại Thung lũng Silicon và công ty khởi nghiệp chip Canada Ranovus cho biết hôm thứ Ba (1/4) rằng, họ đã được quân đội Hoa Kỳ trao hợp đồng trị giá 45 triệu đô la để tăng tốc kết nối giữa các chip điện toán.
iOS 19 lộ diện tại WWDC 2025: Bản cập nhật quan trọng nhất của iPhone Vietnet24h - WWDC 2025 sẽ là nơi Apple chính thức công bố iOS 19 – phiên bản hứa hẹn sẽ thay đổi cách người dùng tương tác với iPhone, với thiết kế trong suốt và tinh tế hơn bao giờ hết.
Alibaba ra mắt mô hình AI nguồn mở mới cho 'các tác nhân AI tiết kiệm chi phí' Vietnet24h - Công ty cho biết “Qwen2.5-Omni-7B” mới là một mô hình đa phương thức có thể xử lý văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, đồng thời tạo ra văn bản thời gian thực và phản hồi giọng nói tự nhiên.
Việt Nam cho phép sử dụng dịch vụ internet vệ tinh Starlink của SpaceX Vietnet24h - Chính phủ Việt Nam cho biết sẽ cho phép SpaceX triển khai dịch vụ internet vệ tinh Starlink của mình trên cơ sở thử nghiệm tại nước ta.
TSMC giới thiệu liên doanh đúc Intel với Nvidia, AMD và Broadcom Vietnet24h - TSMC đã chào hàng các nhà thiết kế chip của Hoa Kỳ là Nvidia, Advanced Micro Devices và Broadcom về việc nắm giữ cổ phần trong một liên doanh sẽ vận hành các nhà máy của Intel, theo bốn nguồn tin quen thuộc với vấn đề này.
Microsoft phát triển các mô hình lý luận AI để cạnh tranh với OpenAI Vietnet24h - Microsoft đang phát triển các mô hình lý luận trí tuệ nhân tạo nội bộ để cạnh tranh với OpenAI và có thể bán chúng cho các nhà phát triển.
Nỗ lực phát triển robot của Samsung đạt được thành công với sự chấp thuận cuối cùng cho Rainbow Robotics Vietnet24h - Samsung Electronics đã nhận được sự chấp thuận cuối cùng từ cơ quan quản lý chống độc quyền của Hàn Quốc để mua lại Rainbow Robotics, mở đường cho gã khổng lồ công nghệ mở rộng hoạt động kinh doanh robot sang robot hình người.
Từ Galaxy AI đến hệ sinh thái phần mềm thông minh: Samsung khẳng định vị thế dẫn đầu tại MWC 2025 Vietnet24h - Tại Đại hội Thế giới Di động (MWC) 2025 ở Bacelona, Samsung giới thiệu những đột phá mới nhất về Galaxy AI và các giải pháp phần mềm toàn diện, trao quyền cho các nhà mạng khai thác tối đa lợi ích từ công nghệ AI.
Cổ phiếu Alibaba tăng vọt sau khi gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc ra mắt đối thủ mới của DeepSeek Vietnet24h - Gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Alibaba cho biết mô hình suy luận AI mới nhất của họ, QwQ-32B, "có thể sánh ngang với mô hình suy luận tiên tiến, ví dụ như DeepSeek-R1".
Nhiều điện thoại thông minh gập ba đang xuất hiện tại Đại hội Thế giới Di động ở Bacelona Vietnet24h - Ngày càng có nhiều nhà sản xuất điện thoại thông minh giới thiệu điện thoại gập ba của riêng mình - điện thoại thông minh có ba màn hình - tại sự kiện Mobile World Congress ở Barcelona.
Kim loại lỏng: Apple đang thử nghiệm cho iPhone gập, bền hơn titan 2,5 lần Vietnet24h - Công nghệ bản lề kim loại lỏng có thể giúp iPhone gập không chỉ bền hơn mà còn có thiết kế sang trọng hơn. Liệu đây có phải là bước tiến lớn trong công nghệ smartphone gập?
Apple áp dụng kim loại lỏng cho iPhone gập, mở ra kỷ nguyên mới Vietnet24h - Apple được cho là sẽ sử dụng kim loại lỏng để chế tạo bản lề cho iPhone gập, giúp tăng độ bền và hạn chế nếp gấp màn hình. Công nghệ này có thể tạo ra bước đột phá trên thị trường smartphone gập.
Amazon sẽ mang công nghệ quét lòng bàn tay đến các cơ sở y tế NYU Langone Vietnet24h - Bệnh nhân của NYU Langone Health sẽ có thể đăng ký lịch hẹn bằng Amazon One, công nghệ quét lòng bàn tay của công ty.
Lenovo hé lộ máy tính xách tay màn hình gập chạy bằng năng lượng mặt trời trong khái niệm mới nhất Vietnet24h - Lenovo đã tiết lộ khái niệm Lenovo ThinkBook ‘flip’, một chiếc máy tính xách tay có màn hình có thể gập lại. Khi mở hoàn toàn, toàn màn hình có kích thước 18 inch.
Meta công bố kính thông minh nghiên cứu thử nghiệm Aria Gen 2 Vietnet24h - Meta đã tiết lộ phiên bản mới nhất của loại kính thử nghiệm nhằm hỗ trợ nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, robot và nhận thức của máy móc.
Smartphone gập ba: Samsung chạm đỉnh công nghệ, người dùng chạm đáy túi tiền Vietnet24h - Với tham vọng thay đổi cách người dùng trải nghiệm thiết bị di động, Samsung sắp ra mắt điện thoại gập ba. Dù mang thiết kế tiên phong, giá bán lên đến 2.800 USD sẽ là rào cản lớn để sản phẩm đến tay người dùng đại chúng.
Samsung Display sẽ ra mắt màn hình gập 18,1 inch tại CES Vietnet24h - Samsung Display cho biết hôm Chủ Nhật rằng họ sẽ ra mắt màn hình OLED có thể gập 18,1 inch đầu tiên trên thế giới tại CES 2025, dự kiến ​​sẽ khai mạc vào thứ Ba (7/1) tại Las Vegas.
Khí quyển của TRAPPIST-1: một phát hiện thú vị về sự tồn tại sự sống ngoài trái đất Vietnet24h - TRAPPIST-1b, hành tinh cách Trái đất 40 năm ánh sáng, đã gây bất ngờ khi các nhà khoa học phát hiện rằng nó có khí quyển dày đặc và một lớp sương mù đặc biệt, mở ra triển vọng mới trong nghiên cứu sự sống ngoài hành tinh.
Elon Musk biến Texas thành trung tâm không gian mới: Starbase và những giấc mơ vũ trụ Vietnet24h - Elon Musk đang làm một điều chưa từng có: biến một vùng đất xa xôi tại Texas thành một thị trấn vũ trụ mang tên Starbase. Với dự án này, ông không chỉ mong muốn tạo ra một cộng đồng phục vụ cho SpaceX mà còn muốn mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp không gian, với tầm nhìn đưa con người lên Sao Hỏa.
Parker Solar Probe: Tàu vũ trụ “siêu tốc” của NASA chính thức đến gần mặt trời nhất Vietnet24h - NASA vừa thực hiện một bước tiến quan trọng trong sứ mệnh khám phá vũ trụ, khi tàu thăm dò Parker Solar Probe đã tiến gần mặt trời hơn bao giờ hết. Cùng với đó, tàu vũ trụ này cũng lập kỷ lục mới về tốc độ, giúp giải quyết nhiều câu hỏi lâu dài về nguồn gốc gió mặt trời và vầng nhật hoa.