Theo dữ liệu của hãng nghiên cứu thị trường Smart Analytics Global (SAG), khoảng 19.100 robot hình người đã được xuất xưởng trên toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng hơn ba lần so với khoảng 5.100 chiếc cùng kỳ năm 2025. Trong đó, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm hơn 97% tổng lượng xuất xưởng.
Sự thống trị này phản ánh tốc độ mở rộng nhanh của ngành robot Trung Quốc, từ sản xuất linh kiện, phát triển phần cứng đến tích hợp AI và triển khai thử nghiệm trong các môi trường công nghiệp, thương mại và nghiên cứu.
Agibot và Unitree dẫn đầu thị trường
Agibot, doanh nghiệp robot có trụ sở tại Thượng Hải, đã vượt qua Unitree Robotics để trở thành nhà sản xuất robot hình người có lượng xuất xưởng lớn nhất thế giới trong nửa đầu năm.
Agibot xuất xưởng khoảng 8.400 robot, tương đương 44% tổng lượng robot hình người toàn cầu. Trong khi đó, Unitree Robotics đứng thứ hai với khoảng 5.900 chiếc, chiếm 31% thị trường. Lượng xuất xưởng của hai doanh nghiệp này vượt xa các đối thủ Mỹ như Tesla, Figure AI và Agility Robotics.
Sự vươn lên của các doanh nghiệp Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh xác định robot hình người là một lĩnh vực công nghệ chiến lược và dành nhiều nguồn lực để thúc đẩy nghiên cứu, sản xuất cũng như ứng dụng.
Từ trình diễn công nghệ đến ứng dụng thực tế
Robot hình người đang chuyển dần từ các màn trình diễn công nghệ sang thử nghiệm trong môi trường thực tế. Theo SAG, các ứng dụng công nghiệp và thương mại chiếm hơn 70% lượng robot hình người được xuất xưởng trong nửa đầu năm 2026, tăng đáng kể so với khoảng 50% một năm trước.
Các ứng dụng bao gồm sản xuất, logistics, khách sạn, bán lẻ và những công việc cần robot có khả năng tương tác với môi trường được thiết kế cho con người.
Tuy nhiên, số lượng robot thực sự tạo ra năng suất thương mại vẫn còn tương đối nhỏ. Một phần đáng kể robot được đưa vào các trung tâm đào tạo và nghiên cứu, nơi chúng thực hiện các nhiệm vụ được con người điều khiển từ xa để tạo dữ liệu phục vụ quá trình huấn luyện và cải thiện mô hình AI.
Tại Trung Quốc, hơn 90 trung tâm đào tạo robot đã được xây dựng hoặc đang trong quá trình triển khai tính đến tháng 6/2026. Một số trung tâm cho biết có thể tạo ra hàng triệu điểm dữ liệu mỗi năm.
Giá cao vẫn là rào cản
Mặc dù sản lượng tăng nhanh, chi phí vẫn là một trong những trở ngại lớn đối với việc phổ cập robot hình người.
Các mẫu robot hiện có giá từ khoảng 15.000 đến 50.000 USD, thậm chí cao hơn đối với những sản phẩm chuyên dụng. Với mức giá này, nhiều doanh nghiệp vẫn cân nhắc hiệu quả kinh tế so với các loại robot bánh xe hoặc hệ thống tự động hóa chuyên dụng vốn có chi phí thấp hơn.
Điều này đặt ra một thách thức đối với các nhà sản xuất Trung Quốc: sau khi nhanh chóng mở rộng sản lượng, họ cần chứng minh robot hình người có thể tạo ra giá trị kinh tế đủ lớn trong các môi trường sản xuất và dịch vụ thực tế.
Trung Quốc đặt mục tiêu 60.000 robot trong năm 2026
SAG dự báo lượng robot hình người xuất xưởng trên toàn cầu có thể đạt khoảng 60.000 chiếc trong cả năm 2026, trước khi tăng lên khoảng 500.000 chiếc vào năm 2030.
Đà tăng trưởng này đang thu hút sự quan tâm lớn của các nhà đầu tư. Unitree, một trong những doanh nghiệp robot hình người hàng đầu Trung Quốc, đã tiến hành IPO tại Thượng Hải với lượng đăng ký của nhà đầu tư cá nhân cao gấp hàng nghìn lần số cổ phiếu chào bán.
Sự phát triển nhanh của ngành cũng kéo theo sự gia tăng số lượng startup. Trung Quốc đã hình thành hàng trăm doanh nghiệp robot trong những năm gần đây, tạo nên một hệ sinh thái gồm nhà sản xuất robot, nhà cung cấp linh kiện, công ty AI, doanh nghiệp tự động hóa và các trung tâm dữ liệu, đào tạo robot.
Cuộc đua robot hình người bước sang giai đoạn mới
Lợi thế của Trung Quốc hiện không chỉ nằm ở số lượng doanh nghiệp mà còn ở hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn và chuỗi cung ứng phần cứng tương đối hoàn chỉnh. Đây là yếu tố giúp các công ty Trung Quốc nhanh chóng đưa robot từ phòng thí nghiệm ra sản xuất hàng loạt và giảm chi phí.
Tuy nhiên, khoảng cách về số lượng xuất xưởng chưa đồng nghĩa với việc Trung Quốc đã giải quyết tất cả những thách thức công nghệ của robot hình người. Khả năng vận hành ổn định trong môi trường phức tạp, mức độ tự chủ của AI, chi phí bảo trì và hiệu quả đầu tư vẫn là những bài toán cần được chứng minh qua triển khai thực tế.
Đối với ngành điện tử và công nghiệp Việt Nam, xu hướng này đáng chú ý bởi robot hình người có thể trở thành một phân khúc mới trong hệ sinh thái AI, tự động hóa và nhà máy thông minh. Khi giá thành giảm và khả năng vận hành được cải thiện, nhu cầu đối với cảm biến, chip xử lý AI, camera, động cơ, pin, bộ truyền động và các linh kiện điện tử chuyên dụng cũng có thể tăng theo.
Với lợi thế đang phát triển ngành điện tử và thu hút các dự án sản xuất công nghệ cao, Việt Nam có thể đứng trước cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng linh kiện và thiết bị cho robot thế hệ mới, thay vì chỉ là thị trường tiêu thụ sản phẩm cuối cùng.