Doanh số ô tô Trung Quốc giảm tháng thứ 10 liên tiếp
Thị trường ô tô Trung Quốc đang cho thấy dấu hiệu phân hóa ngày càng rõ giữa sức cầu trong nước và khả năng mở rộng ra nước ngoài.
Theo số liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA), doanh số ô tô tại thị trường nội địa trong tháng 7/2026 giảm 21,1% so với cùng kỳ, xuống khoảng 1,47 triệu xe. Đây là tháng giảm thứ 10 liên tiếp. Tính chung 7 tháng đầu năm, doanh số nội địa giảm khoảng 20,5%.
Sự suy yếu diễn ra trong bối cảnh người tiêu dùng Trung Quốc thận trọng hơn với chi tiêu, trong khi giá nhiên liệu và mức độ cạnh tranh ngày càng cao tiếp tục gây sức ép lên các nhà sản xuất.
Đáng chú ý, đà giảm không diễn ra đồng đều giữa các phân khúc. Trong khi xe động cơ đốt trong chịu sức ép lớn, các dòng xe điện và xe hybrid cắm sạc vẫn có tốc độ tăng trưởng mạnh ở thị trường xuất khẩu.
Xuất khẩu tăng gần 90%, xe điện là động lực chính
Trái ngược với thị trường nội địa, xuất khẩu ô tô của Trung Quốc trong tháng 7 tăng tới 88,2%, đạt khoảng 923.000 xe. Xuất khẩu xe điện và xe hybrid cắm sạc thậm chí tăng 147,8% so với cùng kỳ.
Sự dịch chuyển này đang trở thành một trong những xu hướng quan trọng nhất của ngành ô tô Trung Quốc.
Khi thị trường trong nước ngày càng cạnh tranh và dư thừa công suất trở thành vấn đề đáng quan tâm, các hãng xe Trung Quốc đang tìm kiếm tăng trưởng tại châu Âu, Đông Nam Á, Mỹ Latinh và Trung Đông.
BYD và Geely nằm trong nhóm hưởng lợi rõ rệt từ xu hướng này. Xuất khẩu của BYD trong tháng 7 tăng khoảng 124%, trong khi Geely ghi nhận mức tăng hơn 200%, theo các số liệu được công bố.
Điều này cho thấy các hãng xe Trung Quốc đang chuyển từ chiến lược đơn thuần bán xe ra nước ngoài sang xây dựng năng lực cạnh tranh toàn cầu, trong đó xe điện và hybrid đóng vai trò ngày càng quan trọng.
Tesla chịu sức ép ngay tại thị trường Trung Quốc
Trong khi các đối thủ Trung Quốc tăng tốc, Tesla lại đang gặp khó khăn tại thị trường lớn nhất thế giới về xe điện.
Doanh số bán lẻ Tesla tại Trung Quốc trong tháng 7 giảm khoảng 32% so với cùng kỳ, xuống 27.249 xe. Trong cùng thời gian, thị trường xe điện chạy pin (BEV) của Trung Quốc vẫn tăng khoảng 6%.
Khoảng cách này cho thấy vấn đề của Tesla không đơn thuần đến từ sự suy giảm chung của thị trường.
Tesla đồng thời xuất khẩu 66.330 xe sản xuất tại nhà máy Thượng Hải trong tháng 7, cho thấy vai trò của Trung Quốc trong mạng lưới sản xuất và xuất khẩu toàn cầu của hãng vẫn rất lớn.
Tuy nhiên, việc doanh số nội địa giảm trong khi các thương hiệu Trung Quốc tiếp tục mở rộng đang tạo áp lực buộc Tesla phải tăng tốc đổi mới sản phẩm và củng cố vị thế tại thị trường này.
BYD, Geely chuyển sức ép nội địa thành động lực toàn cầu
Đối với các nhà sản xuất Trung Quốc, sự suy yếu của thị trường nội địa lại đang thúc đẩy quá trình quốc tế hóa.
BYD đã đẩy mạnh xuất khẩu xe điện và hybrid, trong khi Geely mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường thông qua các thương hiệu và mẫu xe khác nhau. Các hãng xe Trung Quốc cũng ngày càng chú trọng xây dựng nhà máy, mạng lưới phân phối và chuỗi cung ứng tại nước ngoài.
Xu hướng này đang tạo ra áp lực mới đối với các nhà sản xuất truyền thống tại châu Âu và các thị trường mới nổi.
Không chỉ cạnh tranh bằng giá, các hãng xe Trung Quốc đang sử dụng pin, phần mềm, khả năng kết nối và công nghệ hỗ trợ lái để tạo lợi thế. Đây cũng là lý do các mẫu xe Trung Quốc ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong các bảng xếp hạng doanh số xe điện toàn cầu.
Các hãng xe nước ngoài đối mặt bài toán mới
Sự thay đổi tại Trung Quốc cũng đặt các hãng xe quốc tế trước một bài toán khó.
Volkswagen, từng có vị thế đặc biệt mạnh tại Trung Quốc, đang phải cạnh tranh với hàng loạt thương hiệu nội địa có tốc độ phát triển sản phẩm nhanh hơn, đặc biệt trong lĩnh vực xe điện.
Trong khi đó, General Motors vừa gia hạn liên doanh với SAIC thêm 20 năm, cho thấy các hãng xe nước ngoài vẫn coi Trung Quốc là thị trường chiến lược nhưng phải điều chỉnh mạnh mô hình hoạt động để thích nghi với môi trường cạnh tranh mới.
Đáng chú ý, GM đang chuyển một phần trọng tâm sang phát triển các mẫu xe tại Trung Quốc để phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu. Đây có thể là hướng đi ngày càng phổ biến khi Trung Quốc không chỉ còn là thị trường tiêu thụ lớn mà đang trở thành trung tâm phát triển và sản xuất ô tô toàn cầu.
Cuộc chơi ô tô đang chuyển từ Trung Quốc ra thế giới
Số liệu tháng 7 cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: thị trường ô tô Trung Quốc suy yếu nhưng ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc lại đang vươn ra toàn cầu mạnh hơn bao giờ hết.
Doanh số nội địa giảm 21,1%, nhưng xuất khẩu tăng 88,2%. Trong đó, xuất khẩu xe điện và hybrid tăng gần 148%.
Điều này cho thấy cạnh tranh trong ngành ô tô đang bước sang một giai đoạn mới. Khi lợi thế về công nghệ pin, chi phí sản xuất và tốc độ phát triển sản phẩm ngày càng được phát huy, các thương hiệu Trung Quốc không còn chỉ cạnh tranh để giành thị phần trong nước mà đang trực tiếp thách thức các nhà sản xuất lâu đời trên toàn cầu.
Với Tesla, Volkswagen và các hãng xe quốc tế, thách thức lớn nhất có thể không còn là làm thế nào để bán được nhiều xe hơn tại Trung Quốc, mà là làm thế nào để đối phó với những đối thủ Trung Quốc đang mang chính năng lực sản xuất và công nghệ tích lũy tại thị trường này ra toàn thế giới.