South China Morning Post vừa đưa tin, Đài Loan đang tăng cường điều tra các công ty Trung Quốc bị nghi “săn trộm” nhân lực bán dẫn và AI, phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực công nghệ lõi.
“Cuộc chiến công nghệ thầm lặng” đang leo thang
Theo báo cáo, cơ quan điều tra của Đài Loan đã mở cuộc điều tra đối với 11 công ty Trung Quốc bị cáo buộc tuyển dụng trái phép kỹ sư bán dẫn và công nghệ cao tại Đài Loan thông qua các công ty vỏ bọc hoặc hoạt động không được cấp phép. Đây là một phần trong chiến dịch lớn hơn, với hơn 100 vụ việc tương tự đã được xử lý kể từ năm 2020.
Các chuyên gia gọi đây là một “cuộc chiến công nghệ thầm lặng”, trong đó Trung Quốc tập trung vào nguồn lực con người – yếu tố then chốt để phát triển AI và bán dẫn, đặc biệt trong bối cảnh bị hạn chế tiếp cận công nghệ cao từ Mỹ.
Nhận định này phản ánh rõ sự dịch chuyển chiến lược: nếu trước đây cạnh tranh công nghệ tập trung vào chip và thiết bị, thì hiện nay nhân tài trở thành “điểm nghẽn” quan trọng nhất của ngành bán dẫn.
Trung Quốc tăng tốc săn nhân lực để phát triển AI
Việc Trung Quốc tăng cường tuyển dụng kỹ sư từ Đài Loan không phải là điều mới. Trong nhiều năm qua, các công ty Trung Quốc đã đưa ra mức lương cao hơn đáng kể để thu hút kỹ sư từ các công ty hàng đầu như TSMC hoặc các doanh nghiệp thiết kế chip tại Đài Loan.
Theo các nghiên cứu trước đây, kỹ sư bán dẫn Đài Loan có thể nhận mức lương gấp 2–3 lần khi chuyển sang Trung Quốc, cùng với các gói hỗ trợ nghiên cứu và tài trợ dự án lớn.
Động lực phía sau chiến lược này là mục tiêu tự chủ bán dẫn của Trung Quốc, đặc biệt khi các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ khiến Bắc Kinh gặp khó khăn trong tiếp cận chip tiên tiến và thiết bị sản xuất. Trong bối cảnh đó, nhân lực trở thành con đường nhanh nhất để Trung Quốc rút ngắn khoảng cách công nghệ.
Đài Loan bảo vệ “lá chắn silicon”
Đài Loan coi ngành bán dẫn là “lá chắn silicon” – nền tảng sức mạnh kinh tế và địa chính trị của đảo này. Vì vậy, việc thất thoát nhân lực được xem là rủi ro chiến lược.
Đài Loan hiện chiếm phần lớn năng lực sản xuất chip tiên tiến toàn cầu, với các công ty như TSMC giữ vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Do đó, chính quyền Đài Loan đã tăng cường luật an ninh quốc gia, siết chặt đầu tư nước ngoài và kiểm soát tuyển dụng nhằm ngăn chặn rò rỉ công nghệ.
Không chỉ Trung Quốc, các công ty Mỹ và quốc tế cũng tham gia cuộc đua nhân tài, khiến thị trường nhân lực bán dẫn trở nên cạnh tranh chưa từng có.
Cuộc chiến nhân tài sẽ định hình ngành bán dẫn
Từ góc nhìn công nghệ, cuộc cạnh tranh bán dẫn đang chuyển sang giai đoạn mới: từ cuộc chiến chip chuyển sang cuộc chiến nhân tài. Từ cuộc chiến công nghệ chuyển thành cuộc chiến hệ sinh thái. Từ cuộc chiến sản xuất chuyển thành cuộc chiến tri thức.
Trong kỷ nguyên AI, chip ngày càng phức tạp, đòi hỏi đội ngũ kỹ sư trình độ cao. Điều này khiến nguồn nhân lực trở thành tài sản chiến lược quan trọng nhất.
Nhân tài sẽ quyết định cuộc đua AI toàn cầu
Cuộc cạnh tranh giữa Trung Quốc và Đài Loan trong việc giành nhân lực bán dẫn phản ánh xu hướng rộng hơn của ngành công nghệ toàn cầu.
Các quốc gia đang cạnh tranh không chỉ về công nghệ mà còn về con người. Những nước sở hữu đội ngũ kỹ sư mạnh sẽ có lợi thế trong phát triển AI, chip và các công nghệ lõi.
Trong bối cảnh đó, cuộc chiến nhân tài bán dẫn có thể còn gay gắt hơn cả cuộc chiến thương mại hoặc kiểm soát xuất khẩu. Cuộc chiến này đang diễn ra âm thầm nhưng có thể quyết định cán cân công nghệ toàn cầu trong thập kỷ tới.