Khác với những công nghệ giám sát truyền thống như camera AI hay định vị GPS, vốn phụ thuộc vào yếu tố "mang theo" hoặc "hiện diện thị giác", WhoFi chuyển trọng tâm sang tương tác vô hình giữa cơ thể người và sóng vô tuyến. Tận dụng hiện tượng nhiễu tín hiệu khi sóng Wi-Fi truyền qua môi trường vật lý, đặc biệt là cơ thể con người, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một hệ thống có khả năng "học" và nhận diện từng cá nhân dựa trên những biến dạng đặc trưng – tương tự như một dấu vân tay kỹ thuật số.

 

Điểm đặc biệt của WhoFi không nằm ở tính mới mẻ của khái niệm – vì ý tưởng theo dõi bằng tín hiệu không dây đã được thảo luận trong giới học thuật từ lâu – mà là ở độ chính xác ấn tượng: 95,5% khi áp dụng trên bộ dữ liệu công khai NTU-Fi. Thành tựu này đạt được nhờ việc kết hợp kỹ thuật Thông tin trạng thái kênh (Channel State Information – CSI) với mô hình transformer AI – kiến trúc vốn đang làm mưa làm gió trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên và thị giác máy tính.

 

CSI đóng vai trò như "hệ sinh trắc học vô hình", ghi lại dữ liệu về biên độ và pha tín hiệu Wi-Fi khi nó bị ảnh hưởng bởi chuyển động, hình dáng và thậm chí cả nhịp thở của một người. Dưới góc nhìn kỹ thuật, CSI không chỉ đơn giản là dữ liệu mạng, mà là một bản đồ tĩnh lặng nhưng đầy đủ của hoạt động sinh học con người, được thu thập hoàn toàn không tiếp xúc.

 

Với WhoFi, không cần đến thiết bị đeo, điện thoại thông minh hay camera quan sát. Sự hiện diện của một cá nhân – chỉ cần đi qua khu vực phủ sóng Wi-Fi – là đủ để hệ thống xác định họ là ai.

Tuy nhiên, đi kèm với sự đột phá là những câu hỏi lớn về quyền riêng tư. Trong một thế giới nơi sóng Wi-Fi phủ kín không gian sống – từ nhà riêng, văn phòng đến các khu vực công cộng – liệu con người còn thực sự "ẩn danh"? Sự xóa nhòa ranh giới giữa không gian số và cơ thể vật lý đặt ra những thách thức đạo đức tương tự như thời kỳ đầu của công nghệ nhận diện khuôn mặt, nhưng thậm chí còn khó kiểm soát hơn do bản chất "vô hình" và "không cần sự đồng thuận rõ ràng".

 

Về mặt ứng dụng, WhoFi có thể mở ra nhiều khả năng tích cực như giám sát sức khỏe không tiếp xúc, hỗ trợ người già sống một mình, phát hiện xâm nhập trong an ninh… Tuy nhiên, nếu rơi vào tay những hệ thống giám sát xâm phạm quyền cá nhân, công nghệ này có thể trở thành "mắt thần" vô hình, hoạt động âm thầm nhưng hiệu quả, vượt xa khả năng kiểm soát của luật pháp hiện tại.

 

Suy cho cùng, WhoFi không chỉ là một công cụ mới, mà là dấu hiệu cho thấy kỷ nguyên giám sát đang bước vào giai đoạn "vượt khỏi tầm mắt", nơi mọi chuyển động, hình thể và hiện diện vật lý đều có thể được mã hóa và nhận diện mà không cần bất kỳ sự hợp tác hay biểu hiện nào từ phía con người.