Trong lúc mảng điện thoại đối mặt nhiều thách thức, Xiaomi đang đặt cược ngày càng lớn vào xe điện, AI và các lĩnh vực công nghệ mới. 

Xiaomi đang chịu tác động kép từ chi phí linh kiện tăng mạnh và thị trường smartphone kém sôi động, khiến mảng kinh doanh cốt lõi của hãng tiếp tục suy giảm trong quý II/2026.

Theo kết quả kinh doanh công bố ngày 18/8, lợi nhuận ròng điều chỉnh của Xiaomi trong quý II đạt khoảng 6,2 tỷ nhân dân tệ (919,5 triệu USD), giảm 42,6% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn mức 6,6 tỷ nhân dân tệ mà giới phân tích dự báo. Doanh thu giảm 6,1%, xuống 108,9 tỷ nhân dân tệ. 

Smartphone chịu sức ép từ giá chip nhớ

Mảng điện thoại thông minh là điểm gây sức ép lớn nhất lên kết quả kinh doanh của Xiaomi.

Doanh thu smartphone quý II giảm 7,5% xuống 42,1 tỷ nhân dân tệ, trong khi lượng smartphone xuất xưởng chỉ đạt 31,2 triệu máy, giảm khoảng 26% so với cùng kỳ.

Xiaomi cho biết chi phí các linh kiện chủ chốt, đặc biệt là bộ nhớ, tăng mạnh trong quý đã ảnh hưởng đáng kể đến biên lợi nhuận. Biên lợi nhuận gộp của mảng smartphone giảm xuống 8,5%, từ mức 11,5% một năm trước. 

Đáng chú ý, Xiaomi là một trong những hãng smartphone chịu tác động mạnh nhất từ đợt tăng giá bộ nhớ hiện nay do hơn một nửa lượng smartphone của hãng nằm ở phân khúc dưới 200 USD. Khi giá DRAM và NAND tăng, khả năng hấp thụ chi phí của các mẫu máy giá rẻ trở nên hạn chế hơn nhiều so với smartphone cao cấp. Xiaomi đã phải điều chỉnh danh mục sản phẩm, giảm tập trung vào các mẫu máy giá thấp và ưu tiên những sản phẩm có giá bán cao hơn nhằm bảo vệ biên lợi nhuận.

Chiến lược này giúp giá bán trung bình smartphone tăng đáng kể, nhưng chưa đủ để bù đắp tác động từ chi phí linh kiện và sự suy giảm sản lượng.

AI đang "hút" nguồn cung bộ nhớ

Đằng sau cuộc khủng hoảng bộ nhớ của Xiaomi là một thay đổi lớn hơn đang diễn ra trong ngành bán dẫn.

Nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI đang hút một phần đáng kể năng lực sản xuất bộ nhớ hiệu năng cao, đặc biệt là HBM và các dòng DRAM phục vụ máy chủ. Điều này tạo sức ép lên nguồn cung bộ nhớ dành cho các thiết bị tiêu dùng như điện thoại thông minh và máy tính.

Giá bộ nhớ tăng mạnh trong thời gian qua đã trở thành một trong những yếu tố quan trọng làm thay đổi cấu trúc chi phí của các nhà sản xuất thiết bị điện tử. Xiaomi vì thế phải đối mặt với một nghịch lý: AI thúc đẩy nhu cầu chip nhớ ở trung tâm dữ liệu, nhưng chính sự bùng nổ đó lại khiến các sản phẩm điện tử tiêu dùng trở nên đắt đỏ hơn.

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng tới Xiaomi mà còn tạo sức ép lên toàn bộ ngành điện thoại thông minh, đặc biệt là các nhà sản xuất phụ thuộc nhiều vào phân khúc giá thấp.

Xiaomi cho rằng giai đoạn khó khăn nhất đã qua

Dù kết quả quý II kém tích cực, Xiaomi cho rằng áp lực đối với mảng smartphone có thể bắt đầu giảm.

Chủ tịch Xiaomi William Lu cho biết giá bộ nhớ vẫn ở mức cao trong quý II, nhưng tốc độ tăng giá đã bắt đầu chậm lại và được kỳ vọng tiếp tục hạ nhiệt trong nửa cuối năm. Ban lãnh đạo Xiaomi nhận định giai đoạn khó khăn nhất của mảng smartphone có thể đã đi qua. 

Hãng cũng đã điều chỉnh lịch ra mắt sản phẩm và cơ cấu danh mục nhằm thích ứng với tình hình nguồn cung linh kiện.

Nếu giá bộ nhớ ổn định hơn, Xiaomi có thể có thêm dư địa để khôi phục sản lượng smartphone, đặc biệt ở những phân khúc vốn nhạy cảm nhất với chi phí linh kiện.

Xe điện và AI trở thành động lực tăng trưởng mới

Trong khi smartphone suy yếu, xe điện đang trở thành một trong những điểm sáng của Xiaomi.

Doanh thu từ mảng xe điện trong quý II tăng 15,9%, lên 23,9 tỷ nhân dân tệ. Xiaomi giao 104.199 xe trong quý, tăng 28,2% so với cùng kỳ. 

Tuy nhiên, mảng kinh doanh mới này vẫn chưa tạo ra lợi nhuận. Hoạt động liên quan đến xe điện, AI và các sáng kiến mới ghi nhận khoản lỗ khoảng 2,6 tỷ nhân dân tệ, phản ánh mức đầu tư lớn mà Xiaomi đang dành cho những lĩnh vực này. 

Tổng cộng, xe điện, AI và các hoạt động mới đã đóng góp khoảng 23% doanh thu Xiaomi, tăng từ 18,3% một năm trước.

Đây là dấu hiệu cho thấy Xiaomi đang từng bước giảm sự phụ thuộc vào smartphone và xây dựng một hệ sinh thái công nghệ rộng hơn.

Từ "hãng smartphone" thành tập đoàn công nghệ

Chiến lược của Xiaomi đang ngày càng giống một cuộc chuyển đổi mô hình kinh doanh.

Nếu smartphone từng là động lực chính giúp Xiaomi tăng trưởng, thì hiện nay hãng đang đặt cược vào ba trụ cột mới: AI, xe điện và hệ sinh thái thiết bị thông minh.

Xe điện mang lại nguồn doanh thu mới, trong khi AI có thể trở thành lớp công nghệ kết nối smartphone, thiết bị IoT, ô tô và các dịch vụ số của Xiaomi.

Tuy nhiên, việc mở rộng sang những lĩnh vực mới cũng đòi hỏi nguồn vốn lớn và có thể gây áp lực lên lợi nhuận trong ngắn hạn.

Đặc biệt, thị trường xe điện Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt. Xiaomi đặt mục tiêu giao 550.000 xe trong năm 2026, đồng nghĩa hãng cần đẩy mạnh đáng kể tốc độ giao xe trong nửa cuối năm.

Bài toán lớn nhất vẫn là điện thoại thông minh

Dù xe điện và AI đang tăng tỷ trọng, điện thoại thông minh vẫn là một trong những mảng kinh doanh quan trọng nhất của Xiaomi.

Vì vậy, triển vọng của hãng trong những quý tới sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc giá bộ nhớ có thực sự hạ nhiệt hay không và nhu cầu điện thoại thông minh toàn cầu có phục hồi hay không.

Nếu chi phí DRAM và NAND tiếp tục ở mức cao, các nhà sản xuất smartphone sẽ phải lựa chọn giữa tăng giá bán, cắt giảm cấu hình hoặc chấp nhận biên lợi nhuận thấp hơn.

Với Xiaomi, đây là bài toán đặc biệt khó khi hãng vừa muốn duy trì thị phần, vừa phải bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt.

Cuộc khủng hoảng bộ nhớ vì thế không chỉ là vấn đề chi phí linh kiện. Nó đang buộc Xiaomi phải thay đổi cách phân bổ nguồn lực, cơ cấu sản phẩm và chiến lược tăng trưởng – trong đó AI và xe điện được kỳ vọng trở thành những động lực mới để bù đắp cho một thị trường điện thoại thông minh ngày càng khó khăn.