Tuy nhiên, sự xuất hiện của công nghệ này cũng làm gia tăng căng thẳng giữa các nền tảng AI và nhà bán lẻ về quyền kiểm soát khách hàng, dữ liệu và hoạt động mua bán trực tuyến.
Từ tìm kiếm sản phẩm đến giao dịch bằng AI
Muse, tác nhân AI cá nhân mới của Meta, đang mở ra một hướng tiếp cận mới trong lĩnh vực thương mại điện tử: người dùng không còn phải tự mình thực hiện từng bước tìm kiếm, so sánh và lựa chọn sản phẩm, mà có thể giao phần lớn công việc đó cho một trợ lý AI.
Theo CNBC, mua sắm đang nhanh chóng trở thành một trong những nhóm tác vụ được người dùng Muse quan tâm. Sau khi thiết lập ban đầu, người dùng chỉ cần yêu cầu Muse tìm một sản phẩm cụ thể, kèm theo các tiêu chí như thương hiệu, mức giá, tình trạng hàng hóa hoặc khả năng đáp ứng nhu cầu.
Tác nhân AI sẽ truy cập các trang bán lẻ, tìm kiếm và tổng hợp những sản phẩm phù hợp, sau đó hiển thị các lựa chọn ngay trong ứng dụng hoặc trên nền tảng Muse. Tùy từng nhà bán hàng, người dùng có thể được chuyển tới website thương mại điện tử hoặc tiếp tục quá trình thanh toán ngay trong giao diện của trợ lý AI.
Điểm khác biệt căn bản của mô hình này so với chatbot thông thường là AI không chỉ cung cấp thông tin hay đề xuất phương án, mà còn có thể trực tiếp thực hiện các công việc trên môi trường số theo yêu cầu của người dùng.
Meta cho biết Muse được thiết kế để yêu cầu sự chấp thuận trước những hành động nhạy cảm, trong đó có việc mua hàng. Hệ thống thanh toán thông qua Link của Stripe có thể tạo số thẻ sử dụng một lần, giúp hạn chế việc tiết lộ thông tin thẻ thanh toán thực tế.
Cuộc cạnh tranh mới giữa AI và các nền tảng bán lẻ
Sự phát triển của mua sắm bằng AI đang tạo ra một cuộc cạnh tranh không chỉ về công nghệ, mà còn về quyền sở hữu mối quan hệ với khách hàng.
Một số doanh nghiệp bán lẻ đã chủ động hợp tác với Meta để thích ứng với xu hướng mới. Trong khi đó, Amazon lựa chọn lập trường cứng rắn khi chặn Muse truy cập và thực hiện giao dịch trên nền tảng của mình.
Amazon cho rằng hoạt động của công cụ này có thể vi phạm điều khoản dịch vụ, đồng thời nêu quan ngại về việc thu thập dữ liệu tài khoản, lưu trữ thông tin xác thực và bảo vệ quyền riêng tư người dùng.
Đối với các nhà bán lẻ, việc một tác nhân AI trở thành điểm tiếp xúc chính giữa người tiêu dùng và sản phẩm có thể làm thay đổi đáng kể cấu trúc thương mại điện tử hiện nay. Thay vì truy cập trực tiếp từng website hoặc ứng dụng, khách hàng có thể giao toàn bộ quá trình tìm kiếm cho một nền tảng AI duy nhất.
Điều này đặt ra nguy cơ các thương hiệu mất dần quyền kiểm soát trải nghiệm khách hàng, dữ liệu hành vi và cơ hội tiếp thị trực tiếp. Ngược lại, những nền tảng sở hữu tác nhân AI có thể nắm giữ vai trò trung gian mới trong toàn bộ hành trình mua sắm.
Theo nhận định của chuyên gia Luca Cian thuộc Trường Kinh doanh Darden, Đại học Virginia, cuộc cạnh tranh xoay quanh Muse thực chất là cuộc đua giữa các doanh nghiệp nhằm giành quyền kiểm soát mối quan hệ với người mua hàng.
Niềm tin người tiêu dùng vẫn là rào cản lớn
Dù có tiềm năng thay đổi cách thức mua sắm, thương mại dựa trên AI Agent vẫn phải vượt qua một trở ngại quan trọng: người tiêu dùng chưa hoàn toàn sẵn sàng giao quyền quyết định chi tiêu cho máy móc.
Người dùng có thể dễ dàng chấp nhận AI hỗ trợ tìm kiếm, lọc sản phẩm hoặc so sánh giá, nhưng việc cho phép hệ thống tự động đặt hàng và thanh toán là một quyết định khác.
Những lo ngại về sai sót, bảo mật thông tin cá nhân, quyền kiểm soát giao dịch và trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phổ cập của mô hình này.
Vì vậy, bên cạnh năng lực xử lý và khả năng cá nhân hóa, các tác nhân AI mua sắm cần xây dựng được cơ chế xác thực, phân quyền và minh bạch đủ mạnh để người dùng có thể kiểm soát những gì hệ thống được phép thực hiện.
Thương mại điện tử bước vào giai đoạn tái cấu trúc
Sự xuất hiện của Muse cho thấy AI đang tiến thêm một bước trong quá trình chuyển đổi từ công cụ hỗ trợ thông tin thành tác nhân thực thi công việc. Nếu được người tiêu dùng chấp nhận rộng rãi, mô hình này có thể làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, tổ chức hoạt động bán hàng và phân phối sản phẩm trên môi trường số.
Đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, thách thức trong thời gian tới không chỉ là tối ưu hóa website hay ứng dụng bán hàng truyền thống, mà còn phải chuẩn bị để sản phẩm có thể được các tác nhân AI tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn.
Trong bối cảnh đó, khả năng kết nối dữ liệu sản phẩm, thông tin tồn kho, giá bán, chính sách giao hàng và thanh toán với các hệ thống AI có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh mới.
Tuy nhiên, tương lai của thương mại AI sẽ không chỉ được quyết định bởi công nghệ. Cán cân giữa sự tiện lợi, quyền kiểm soát của người tiêu dùng và lợi ích của các nhà bán lẻ mới là yếu tố quyết định liệu AI Agent có thực sự trở thành một kênh mua sắm phổ biến hay không.