Doanh nhân
Khi bản quyền gặp trí tuệ nhân tạo – bước ngoặt pháp lý của AI thế hệ mới
Hạnh Vy - Thứ Tư, 24/12/2025 1:44 CH
Vietnet24h - 23/12/2025 nhà báo điều tra John Carreyrou của The New York Times — nổi tiếng với các phóng sự phanh phui Theranos — đã cùng một nhóm tác giả khác đệ đơn kiện một loạt “ông lớn” công nghệ gồm xAI của Elon Musk, Anthropic, Google, OpenAI, Meta Platforms và Perplexity vì sử dụng sách có bản quyền để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), nền tảng vận hành chatbot AI của họ mà không được phép.

Đây là vụ kiện bản quyền đầu tiên có tên xAI là bị đơn và một trong những trường hợp khởi kiện nổi bật nhất nhằm xác định ranh giới pháp lý của việc sử dụng nội dung số trong học máy. 

Vụ kiện phản ánh mối căng thẳng ngày càng lớn giữa AI và quyền sở hữu trí tuệ
Ở trung tâm vụ kiện là một vấn đề pháp lý đang nóng: khi nào việc sử dụng nội dung có bản quyền để “dạy” AI là hợp pháp, và khi nào đó là xâm phạm quyền tác giả?

Theo đơn kiện, các công ty công nghệ đã lấy bản sao các tác phẩm được bảo vệ bản quyền, đưa vào dữ liệu huấn luyện cho LLM mà không xin phép tác giả, rồi sử dụng kiến thức đó để xây dựng các sản phẩm chatbot thương mại. Nhóm tác giả cáo buộc hành vi này là vi phạm trực tiếp Đạo luật Bản quyền của Hoa Kỳ và làm xói mòn quyền kiểm soát sáng tạo đối với tài sản trí tuệ.

Vấn đề không chỉ đơn thuần là “AI sử dụng một tập dữ liệu lớn”, mà là ai được quyền quyết định nội dung nào được đưa vào quá trình huấn luyện — tác giả, người sở hữu bản quyền, hay doanh nghiệp sở hữu mô hình AI.

Khác biệt về pháp lý so với các vụ kiện trước
Trước đây, một số vụ kiện tương tự đã được giải quyết thông qua các thỏa thuận lớn. Ví dụ, trong vụ kiện bản quyền liên quan đến Anthropic hồi tháng 8/2025, công ty đã đồng ý thanh toán 1,5 tỷ USD để giải quyết tranh chấp giữa các tác giả và mô hình AI của họ — nhưng mức bồi thường đó bị nhiều tác giả cho là quá thấp so với thiệt hại tiềm năng. 

Điểm khác biệt trong vụ kiện mới này là Carreyrou và các đồng nguyên đơn không chọn kiện dưới dạng tập thể (class action) mà theo hướng chỉ riêng từng tác giả, vì họ tin rằng lớp hành vi tập thể có thể “pha loãng” quyền lợi của từng tác giả và cho phép các tập đoàn công nghệ đạt được các thoả thuận với mức bồi thường thấp hơn nhiều so với thiệt hại cá nhân. 

Điều này cho thấy các tác giả không chỉ tìm kiếm công lý cho quyền lợi cá nhân, mà còn thách thức nền tảng pháp lý hiện hành liên quan đến bản quyền và học máy.

Hệ quả đối với ngành AI và nội dung số
Vụ kiện đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn thiếu một khuôn khổ pháp luật rõ ràng về dữ liệu đào tạo. Các tác giả và chủ sở hữu nội dung đang yêu cầu công nghệ AI tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ như một nguyên tắc cơ bản, thay vì mặc định cho rằng dữ liệu là “tài nguyên mở” để đào tạo mô hình.

Nếu tòa án chấp nhận lập luận của nguyên đơn, hậu quả có thể rất lớn:

  • Giới hạn cách mà công ty AI thu thập dữ liệu huấn luyện, buộc các công ty phải xin phép, trả phí hoặc chịu trách nhiệm bản quyền.

  • Tạo tiền lệ pháp lý toàn cầu về quyền sử dụng nội dung số trong học máy, ảnh hưởng tới cả các mô hình open-source lẫn thương mại.

  • Tăng chi phí phát triển AI, nhất là đối với các mô hình lớn cần lượng dữ liệu khổng lồ.

Điều này có thể làm chậm lại tốc độ triển khai sản phẩm AI mới hoặc buộc các công ty xây dựng bộ dữ liệu được cấp phép – chuẩn hoá – minh bạch hơn.

Nguy cơ và cơ hội cho hệ sinh thái sáng tạo & AI
Một phía của tranh luận cho rằng AI cần dữ liệu rộng lớn để học hiểu ngôn ngữ và thế giới; phía khác dấu hiệu này cho thấy việc “nguồn dữ liệu miễn phí” có thể tạo ra lợi ích một chiều nghiêng về các tập đoàn công nghệ lớn, gây thiệt hại tới tác giả và ngành xuất bản.

Nếu AI được xác định phải trả tiền bản quyền cho nội dung sử dụng trong huấn luyện, nó có thể mở ra:

  • Một thị trường bản quyền mới dành cho AI, cho phép tác giả và chủ sở hữu nội dung nhận lợi ích tương xứng từ việc sử dụng tác phẩm của họ.

  • Một mô hình kinh tế lành mạnh hơn, trong đó AI và sáng tạo nội dung phát triển theo nguyên tắc chia sẻ giá trị, minh bạch dữ liệu và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Đó sẽ là cơ hội để các tác giả, nhà xuất bản và các bên sáng tạo khác giành lại vị thế thương lượng trong nền kinh tế số.

Bước đi cần thiết: Khung pháp luật rõ ràng
Hiện tại, các thuật toán AI và các mô hình LLM đang phát triển nhanh hơn cả khuôn khổ pháp lý điều chỉnh chúng. Vụ kiện này là lời cảnh báo mạnh mẽ rằng các hệ thống pháp luật cần phải bắt kịp tốc độ đổi mới công nghệ:

  • Định nghĩa rõ ràng về “học máy công bằng và hợp pháp”: quy định thế nào được coi là sử dụng dữ liệu “hợp lệ” trong huấn luyện AI.

  • Cơ chế chia sẻ lợi ích bản quyền: xác định khi nào và ở mức nào các nhà sáng tạo cần được bồi thường.

  • Các tiêu chuẩn minh bạch dữ liệu đào tạo: để cả người dùng và nhà sáng tạo hiểu rõ nguồn gốc dữ liệu AI sử dụng.

Chỉ có khuôn khổ pháp lý vững chắc mới cho phép AI và ngành sáng tạo tiến bộ song hành, thay vì xung đột về quyền lợi.

Kết luận: Cột mốc pháp lý của AI toàn cầu
Vụ kiện của John Carreyrou chống lại các “ông lớn” AI không chỉ là một tranh chấp bản quyền. Đây là một điểm khởi đầu cho chu kỳ pháp lý mới, khiến các doanh nghiệp AI buộc phải đối diện với trách nhiệm pháp lý, đạo đức và kinh tế trước quyền sở hữu nội dung số.

Trong khi AI hứa hẹn mang lại những bước nhảy vọt về hiệu suất, trí tuệ và tiện ích, thì quyền sở hữu trí tuệ không thể bị bỏ qua dưới danh nghĩa phát triển công nghệ. Cân bằng giữa đổi mới và công bằng bản quyền sẽ là thách thức lớn của ngành công nghệ trong thập kỷ tới — và vụ kiện này có thể là một trong những tiền lệ quan trọng nhất, mở đường cho một trật tự pháp lý mới trong nền kinh tế AI toàn cầu.

Apple Bị Kiện Vì Sử Dụng Sách Bản Quyền Để Huấn Luyện AI Apple Intelligence Vietnet24h - Apple, gã khổng lồ công nghệ Mỹ, vừa bị hai nhà thần kinh học khởi kiện tại tòa án liên bang California vì cáo buộc sử dụng trái phép hàng ngàn cuốn sách có bản quyền để huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Apple Intelligence.
Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ cho biết Sora 2 của OpenAI phải ngừng do vi phạm bản quyền Vietnet24h - Hiệp hội Điện ảnh đã chỉ trích mô hình tạo video mới Sora 2 của OpenAI vì vi phạm bản quyền.
Tin khác cùng chuyên mục
Tin đọc nhiều
IEAE Hanoi 2026 khai mạc tại VEC: Doanh nghiệp Việt khẳng định năng lực trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu Vietnet24h - Sáng 5/11/2026, Triển lãm Quốc tế Điện tử và Thiết bị Thông minh Việt Nam 2026 (IEAE Hanoi 2026) chính thức khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội. Với quy mô hơn 20.000 m² trưng bày, quy tụ trên 300 doanh nghiệp và hơn 550 gian hàng.
Đoàn VEIA tham dự NEPCON ASIA 2026: Kết nối doanh nghiệp điện tử Việt Nam với chuỗi cung ứng khu vực Vietnet24h - Đoàn công tác của Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) do bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội, dẫn đầu đã tham dự NEPCON ASIA 2026 tại Thâm Quyến, Trung Quốc, với 18 đại biểu đại diện các doanh nghiệp trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn và tự động hóa. Triển lãm thu hút 88.311 lượt khách thương mại, tăng 28,85% so với kỳ trước; trong đó có 6.119 lượt khách quốc tế, tăng 74,93%.
Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam kiện toàn nhân sự, tăng cường năng lực phát triển hệ sinh thái điện tử Việt Nam Vietnet24h - Việc bổ nhiệm bà Đinh Thị Thu Hà, Phó Tổng Giám đốc VNPT Technology, giữ chức Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam kiêm Trưởng ban Chiến lược và Phát triển hệ sinh thái điện tử Việt Nam đánh dấu bước kiện toàn nhân sự gắn với định hướng phát triển dài hạn của Hiệp hội.
Ra mắt Viện Công nghệ xanh – Tài chính xanh: Kết nối công nghệ, nguồn vốn, thúc đẩy chuyển đổi xanh thực chất Vietnet24h - Ngày 15/10, Viện Công nghệ xanh – Tài chính xanh (IGTF) chính thức ra mắt, mở ra định hướng kết nối tri thức khoa học, giải pháp công nghệ và nguồn lực tài chính nhằm hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh phát triển bền vững ngày càng trở thành yêu cầu tất yếu của nền kinh tế, IGTF hướng tới vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp, chuyên gia, nhà cung cấp công nghệ và các tổ chức tài chính, đưa những cam kết về tăng trưởng xanh từng bước trở thành các dự án có tính khả thi, hiệu quả và có thể đo lường thực chất.
VEIA thống nhất triển khai Kết luận 481, kiện toàn tổ chức và tăng cường vai trò đầu mối của ngành Vietnet24h - Ngày 24/9/2026, tại Văn phòng Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA), Ban Chấp hành Hiệp hội tổ chức Hội nghị theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tập trung thảo luận và quyết nghị nhiều nội dung quan trọng về triển khai Kết luận số 481/TB-VPCP, công tác Đảng và kiện toàn tổ chức, nhân sự.
Điện tử Việt Nam trước “tấm vé xanh”: Khi ESG và dữ liệu Scope 3 trở thành điều kiện giữ đơn hàng Vietnet24h - Không còn dừng ở câu chuyện chất lượng, giá thành hay năng lực giao hàng, cuộc cạnh tranh trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu đang bước sang một “luật chơi” mới, nơi carbon, ESG, truy xuất nguồn gốc và dữ liệu phát thải ngày càng trở thành những điều kiện quan trọng để nhà cung cấp được lựa chọn.
Chính phủ giao VEIA vai trò đầu mối liên kết chiến lược trong hệ sinh thái điện tử – bán dẫn Việt Nam Vietnet24h - Thông báo số 481/TB-VPCP ngày 14/9/2026 của Văn phòng Chính phủ cho thấy Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) được xác định là một đầu mối quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao giá trị Việt Nam trong chuỗi cung ứng điện tử – bán dẫn toàn cầu. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh ngành điện tử đang đối mặt với tình trạng phụ thuộc lớn vào linh kiện, nguyên vật liệu và thiết bị nhập khẩu.
Ngành điện tử Việt Nam: Tăng trưởng mạnh nhưng cần nâng giá trị trong nước Vietnet24h - Sáng 8/9, tại Trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam và một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong ngành điện tử, bán dẫn. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định Chính phủ cam kết đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, giải quyết nhanh các kiến nghị của doanh nghiệp.
VEIA kết nạp thêm hội viên, mở rộng hệ sinh thái điện tử Việt Nam Vietnet24h - Ngày 14 tháng 8 năm 2026, VEIA vui mừng chào đón thêm các doanh nghiệp gia nhập Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA).
VEIA dẫn dắt diễn đàn trí tuệ nhân tạo ngành điện tử: Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì để bước vào kỷ nguyên chuỗi cung ứng toàn cầu mới? Vietnet24h - Tại Diễn đàn "Điện tử Việt Nam do Trí tuệ nhân tạo dẫn dắt: Kỷ nguyên mới của chuỗi cung ứng toàn cầu" diễn ra ngày 5/8, Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA) đã quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ và tổ chức quốc tế cùng phân tích những xu hướng mới, đồng thời đề xuất các giải pháp giúp doanh nghiệp Việt Nam tận dụng cơ hội từ làn sóng AI và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.
SK Innovation tổ chức chương trình chăm sóc sức khỏe tinh thần cho nhân viên hỗ trợ người cao tuổi Vietnet24h - SK Innovation tổ chức chương trình nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe tinh thần dành cho nhân viên chăm sóc người cao tuổi, nhân dịp kỷ niệm 10 năm triển khai hoạt động tình nguyện hỗ trợ người cao tuổi sống một mình tại Hàn Quốc. Chương trình hướng tới giảm căng thẳng nghề nghiệp, hỗ trợ phục hồi tâm lý và nâng cao tính bền vững của các hoạt động an sinh xã hội.
TSMC đạt doanh thu 46,7 tỷ USD trong quý III: Cơn sốt AI tiếp tục thúc đẩy ngành bán dẫn Vietnet24h - Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) tiếp tục ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý III/2026, khi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy nhu cầu đối với các dòng chip tiên tiến.
Nhà máy Đại Liên trở thành mắt xích trong bài toán đầu tư của SK Hynix Vietnet24h - Một công ty con tại Mỹ của SK Hynix là Solidigm đang xin cấp phép bổ sung để đưa thiết bị chế tạo chip do Mỹ sản xuất vào khu vực Mod B tại cơ sở sản xuất NAND ở Đại Liên, Trung Quốc.
Công đoàn Micron tại Đài Loan được quyền đình công vì tranh chấp tiền thưởng Vietnet24h - Công đoàn đại diện người lao động tại cơ sở Micron ở Đào Viên (Đài Loan) đã được trao quyền đình công sau khi 99% số người tham gia bỏ phiếu ủng hộ, trong bối cảnh tranh chấp về cơ chế thưởng và chia sẻ lợi nhuận giữa người lao động với nhà sản xuất chip nhớ Mỹ chưa được giải quyết.
Lisa Su của AMD tìm cách hợp tác với các nhà sản xuất chip AI Hàn Quốc trong cuộc cạnh tranh với Nvidia Vietnet24h - Các hệ thống được đề xuất sẽ kết hợp bộ vi xử lý AMD với các chip AI nội địa để phục vụ thị trường toàn cầu; trung tâm nghiên cứu tại Hàn Quốc dự kiến ​​sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm nay.
Panasonic sẽ sản xuất robot hình người, tận dụng thế mạnh công nghệ pin Vietnet24h - Panasonic Holdings đang chuẩn bị bước vào lĩnh vực robot hình người, với mục tiêu bắt đầu sản xuất vào năm 2029.
TCL kiện Samsung vì cáo buộc quảng cáo sai sự thật về TV Mini LED Vietnet24h - Hãng điện tử Trung Quốc TCL đã khởi kiện Samsung Electronics tại tòa án liên bang Mỹ, cáo buộc đối thủ Hàn Quốc quảng cáo sai sự thật khi gắn nhãn một số mẫu TV là sử dụng công nghệ “Mini LED”, dù theo TCL, các sản phẩm này thực chất không sở hữu những cải tiến công nghệ đặc trưng của Mini LED.
SK hynix công nhận công đoàn mới khi các cuộc đàm phán về tiền lương được nối lại Vietnet24h - SK hynix đã chính thức công nhận một công đoàn mới được thành lập đại diện cho khối nhân viên sản xuất và văn phòng, đồng thời khẳng định rõ rằng tổ chức này không có quyền đàm phán trong các cuộc thương thảo về tiền lương đang diễn ra tại công ty sản xuất chip này.
Các công đoàn của SK hynix bác bỏ thỏa thuận tiền lương do vấn đề thưởng bằng cổ phiếu Vietnet24h - Kế hoạch thưởng bằng cổ phiếu ở mức 60% khiến các cuộc đàm phán phải bắt đầu lại từ đầu.
Hyundai Motor và công đoàn đạt thỏa thuận sơ bộ về tiền lương Vietnet24h - Ban lãnh đạo và công đoàn của Hyundai Motor Co. đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về tiền lương vào sáng sớm thứ Ba, sau một loạt cuộc đình công gây gián đoạn hoạt động sản xuất.
Cựu CEO Nvidia Jensen Huang đồng ý điều trần công khai trước Thượng viện Mỹ về nghi vấn liên quan đến Megaspeed Vietnet24h - Ông Jensen Huang, cựu Tổng giám đốc điều hành Nvidia, đã đồng ý tham gia phiên điều trần công khai trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ, trong bối cảnh các nghị sĩ đang mở rộng điều tra về hoạt động xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI) sang Trung Quốc và những mối liên hệ giữa Nvidia với công ty Megaspeed của Singapore.
Samsung Electronics thay lãnh đạo mảng chip nhớ và thiết bị di động, tăng tốc chiến lược AI Vietnet24h - Samsung Electronics vừa công bố đợt điều chỉnh nhân sự cấp cao, bổ nhiệm lãnh đạo mới cho hai mảng kinh doanh chủ chốt là chip nhớ và thiết bị di động.
Nvidia đẩy sớm kỳ đánh giá lương thưởng để giữ chân nhân tài sau khi Jensen Huang rời ghế CEO Vietnet24h - Sau sự ra đi đột ngột của nhà sáng lập Jensen Huang, Nvidia đang tìm cách ổn định đội ngũ nhân sự bằng một động thái cụ thể: đưa kỳ đánh giá lương thưởng thường niên từ tháng 3 lên tháng 12.
Elon Musk tiếc nuối khoản chi gần nửa tỷ USD cho bầu cử giữa nhiệm kỳ, lên tiếng về Jensen Huang Vietnet24h - Tại Hội nghị DealBook của The New York Times, tỷ phú Elon Musk thừa nhận cảm thấy “khá ngớ ngẩn” khi đã chi ít nhất 474 triệu USD để hỗ trợ các ứng viên Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 nhưng không đạt được kết quả như mong muốn.
Hội đồng quản trị Nvidia bác khả năng Jensen Huang trở lại ghế CEO Vietnet24h - Hội đồng quản trị Nvidia tuyên bố không có ý định đưa nhà đồng sáng lập Jensen Huang trở lại vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO), bất chấp việc ông bày tỏ mong muốn quay lại và nhận được sự ủng hộ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng một số nhân vật có ảnh hưởng tại Thung lũng Silicon.
Nvidia không xem xét đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO, ưu tiên điều tra rủi ro an ninh và quản trị Vietnet24h - Hội đồng quản trị Nvidia hiện không cân nhắc khả năng đưa Jensen Huang trở lại vị trí Tổng giám đốc điều hành (CEO), bất chấp làn sóng vận động ngày càng lớn từ cộng đồng công nghệ, nhà đầu tư và một bộ phận nhân viên công ty.
Làn sóng ủng hộ Jensen Huang trở lại Nvidia gia tăng, giới công nghệ gây sức ép lên hội đồng quản trị Vietnet24h - Khả năng Jensen Huang trở lại vị trí lãnh đạo Nvidia đang trở thành chủ đề nóng trong giới công nghệ Mỹ, chỉ vài ngày sau khi ông rời ghế Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành (CEO) của tập đoàn.
Jensen Huang và cú sụp đổ sau 33 năm xây dựng đế chế Nvidia Vietnet24h - Chỉ trong chưa đầy hai tuần, sự nghiệp lãnh đạo kéo dài hơn ba thập kỷ của Jensen Huang tại Nvidia đã đi đến hồi kết.
Elon Musk tuyên bố sẽ vinh dự nếu tuyển dụng Jensen Huang giữa lúc Nvidia cân nhắc tương lai CEO Vietnet24h - Tỷ phú Elon Musk cho biết sẽ coi việc tuyển dụng Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành Nvidia, là một vinh dự.
Colette Kress – nữ lãnh đạo tài chính được giao trọng trách điều hành Nvidia trong giai đoạn chuyển giao Vietnet24h - Sau khi Jensen Huang rời vị trí Tổng giám đốc điều hành Nvidia, Giám đốc tài chính Colette Kress được giao đảm nhiệm vai trò CEO tạm quyền, đưa bà trở thành nhân vật trung tâm trong giai đoạn chuyển giao tại tập đoàn sản xuất chip AI hàng đầu thế giới.