Với hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh, tốc độ thương mại hóa nhanh và sự hỗ trợ mạnh từ chuỗi cung ứng, thành phố này đang trở thành tâm điểm mới của ngành công nghệ thế giới.
Theo CNBC trong bản tin The China Connection, điều khiến Thâm Quyến khác biệt không chỉ là quy mô sản xuất, mà còn là khả năng biến một bản thiết kế thành sản phẩm thương mại trong thời gian rất ngắn. Đây là lợi thế mà nhiều trung tâm công nghệ khác trên thế giới khó có thể sánh kịp.
Từ "công xưởng thế giới" đến trung tâm đổi mới
Trong quá khứ, Thâm Quyến thường được biết đến là nơi sản xuất thiết bị điện tử cho các thương hiệu toàn cầu. Nhưng hiện nay, thành phố này đã phát triển thành một hệ sinh thái công nghệ hoàn chỉnh, quy tụ các doanh nghiệp từ thiết kế chip, linh kiện, robot, drone đến xe điện và trí tuệ nhân tạo.
Sự hiện diện của những tập đoàn như Huawei, Tencent, DJI, BYD hay hàng nghìn startup công nghệ đã biến Thâm Quyến thành một trong những trung tâm đổi mới năng động nhất châu Á.
Điểm nổi bật của hệ sinh thái này là sự kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm. Thay vì mất nhiều tháng để hoàn thiện nguyên mẫu, các doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận mạng lưới nhà cung cấp và dây chuyền sản xuất ngay trong khu vực.
AI và robot trở thành động lực tăng trưởng mới
Nếu smartphone từng là biểu tượng của Thâm Quyến trong thập niên trước, thì AI, robot và thiết bị thông minh đang là những lĩnh vực dẫn dắt tăng trưởng hiện nay.
Nhiều startup tại đây tập trung phát triển robot hình người, drone công nghiệp, thiết bị y tế thông minh và các ứng dụng AI tích hợp trực tiếp vào phần cứng. Lợi thế nằm ở việc đội ngũ phát triển phần mềm có thể làm việc sát với các nhà máy sản xuất, rút ngắn đáng kể chu kỳ phát triển sản phẩm.
Trong bối cảnh AI đang thúc đẩy nhu cầu về phần cứng chuyên dụng, mô hình kết hợp giữa nghiên cứu và sản xuất của Thâm Quyến được đánh giá có khả năng tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Không còn chỉ cạnh tranh với Silicon Valley
Khác với Silicon Valley, nơi thế mạnh nằm ở phần mềm, nền tảng số và đầu tư mạo hiểm, Thâm Quyến nổi bật ở khả năng hiện thực hóa công nghệ thành sản phẩm.
Các doanh nghiệp không chỉ phát triển ý tưởng mà còn có thể thử nghiệm, điều chỉnh và sản xuất hàng loạt ngay tại địa phương. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các lĩnh vực như robot, xe điện, thiết bị IoT và phần cứng AI, vốn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa thiết kế và sản xuất.
Chính vì vậy, nhiều nhà sáng lập startup quốc tế đang lựa chọn Thâm Quyến để phát triển sản phẩm, trong khi vẫn duy trì hoạt động nghiên cứu hoặc kinh doanh tại Mỹ và châu Âu.
Thách thức vẫn còn hiện hữu
Dù sở hữu nhiều lợi thế, Thâm Quyến vẫn phải đối mặt với không ít thách thức.
Căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến, cùng áp lực từ chuỗi cung ứng bán dẫn có thể ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của nhiều doanh nghiệp công nghệ. Đồng thời, việc tiếp cận các thị trường phương Tây cũng trở nên phức tạp hơn đối với một số công ty Trung Quốc.
Tuy vậy, quy mô thị trường nội địa, năng lực sản xuất và tốc độ đổi mới vẫn giúp Thâm Quyến duy trì sức hút đối với giới công nghệ và các quỹ đầu tư.
Bài học cho các trung tâm công nghệ mới nổi
Sự trỗi dậy của Thâm Quyến cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu không còn chỉ dựa trên khả năng nghiên cứu hay nguồn vốn, mà ngày càng phụ thuộc vào việc xây dựng một hệ sinh thái hoàn chỉnh từ ý tưởng đến sản xuất.
Đối với Việt Nam, đây là kinh nghiệm đáng tham khảo khi đang thúc đẩy phát triển các ngành bán dẫn, AI và điện tử. Việc kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, startup và các trung tâm sản xuất trong cùng một hệ sinh thái sẽ là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Trong kỷ nguyên AI và sản xuất thông minh, lợi thế sẽ không chỉ thuộc về nơi có những ý tưởng đột phá, mà còn thuộc về những hệ sinh thái có khả năng biến ý tưởng thành sản phẩm nhanh nhất. Thâm Quyến đang chứng minh điều đó bằng chính tốc độ đổi mới và năng lực sản xuất của mình.