Grab và Atome Financial ngày 15/9 công bố đã ký các thỏa thuận để Grab mua 60% cổ phần chi phối của Atome Financial với giá 1,49 tỷ USD bằng tiền mặt. Trong khoản này, 260 triệu USD được dành cho vốn tăng trưởng trực tiếp của Atome.
Thương vụ dự kiến hoàn tất vào quý III/2027, với điều kiện được các cơ quan quản lý phê duyệt và đáp ứng các điều kiện hoàn tất giao dịch. Grab cũng đã thỏa thuận mua nốt 40% cổ phần còn lại khoảng hai năm sau khi hoàn tất giao dịch đầu tiên.
Theo cơ cấu giao dịch, giá trị phần 40% còn lại sẽ không được ấn định ngay mà phụ thuộc vào kết quả kinh doanh thực tế của Atome Financial. Giá trị vốn chủ sở hữu của Atome trong giai đoạn này được đặt trong khoảng từ 2 tỷ USD đến tối đa 4,5 tỷ USD.
Grab đặt cược lớn vào cho vay tiêu dùng
Atome Financial là nền tảng tài chính số thuộc Advance Intelligence Group, hoạt động tại Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia và Thái Lan. Công ty cung cấp các dịch vụ BNPL, khoản vay tiền mặt cho người tiêu dùng, thẻ BNPL và các sản phẩm cho vay kỹ thuật số.
Atome hiện có khoảng 25 triệu người dùng từng thực hiện giao dịch và mạng lưới hơn 30.000 thương hiệu. Danh mục cho vay gộp của công ty đạt khoảng 1 tỷ USD tính đến cuối tháng 6/2026.
Với Grab, thương vụ giúp công ty nhanh chóng mở rộng năng lực cho vay tiêu dùng thay vì phải tự xây dựng một nền tảng tương đương từ đầu.
Grab hiện đã có hệ sinh thái tài chính bao gồm thanh toán, ngân hàng số, cho vay đối tác, bảo hiểm và cho vay tiêu dùng. Công ty có gần 54 triệu người dùng giao dịch hàng tháng trên hệ sinh thái của mình.
Việc kết hợp hai nền tảng được kỳ vọng tạo ra khả năng bán chéo dịch vụ: người dùng Grab có thể tiếp cận thêm các sản phẩm tài chính của Atome, trong khi Atome có thể khai thác hệ sinh thái người dùng và mạng lưới thương mại của Grab.
AI trở thành yếu tố then chốt trong mô hình cho vay
Một điểm đáng chú ý của thương vụ là AI và dữ liệu.
Atome Financial đã xây dựng hệ thống chấm điểm và thẩm định tín dụng dựa trên AI. Grab cho rằng việc kết hợp hạ tầng cho vay dựa trên AI của Atome với dữ liệu và thông tin từ hệ sinh thái Grab có thể nâng cao năng lực đánh giá rủi ro tín dụng.
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các nền tảng tài chính số muốn mở rộng cho vay tới những nhóm khách hàng chưa có lịch sử tín dụng đầy đủ.
Theo Grab, hơn 70% người trưởng thành tại Đông Nam Á vẫn thuộc nhóm chưa có tài khoản ngân hàng hoặc chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ ngân hàng. Công ty cho rằng công nghệ có thể giúp mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng, đồng thời cần đi cùng các cơ chế quản trị rủi ro và cho vay có trách nhiệm.
Grab cho biết trong năm 2025, 68% đối tác tài xế vay vốn thông qua Grab tiếp cận tín dụng chính thức lần đầu tiên, trong đó một nửa cho biết mục đích là tránh các hình thức cho vay có chi phí cao.
Tuy nhiên, việc sử dụng AI trong chấm điểm tín dụng cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo vệ dữ liệu, minh bạch thuật toán, quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng. Grab cho biết thương vụ không làm thay đổi nghĩa vụ tuân thủ các quy định về cấp phép, bảo vệ người tiêu dùng, quyền riêng tư dữ liệu và cho vay có trách nhiệm tại từng thị trường.
Nâng mục tiêu lợi nhuận năm 2028
Grab kỳ vọng thương vụ sẽ giúp mảng Financial Services tăng tốc đáng kể.
Công ty đặt mục tiêu đến năm 2028, mảng dịch vụ tài chính đạt 500 triệu USD EBITDA điều chỉnh và danh mục cho vay gộp vượt 6 tỷ USD, bao gồm Atome Financial. Grab đồng thời nâng mục tiêu EBITDA điều chỉnh toàn tập đoàn năm 2028 lên 1,7 tỷ USD, so với mức 1,5 tỷ USD trước đó, và nâng mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân hằng năm giai đoạn 2025–2028 lên hơn 30%.
Theo Reuters, mảng dịch vụ tài chính hiện đóng góp khoảng 13% doanh thu của Grab. Việc đẩy mạnh cho vay tiêu dùng diễn ra trong bối cảnh công ty tìm kiếm những nguồn doanh thu có biên lợi nhuận cao hơn để bổ sung cho hoạt động gọi xe và giao đồ ăn.
Giám đốc tài chính Grab Peter Oey cho biết giao dịch được tài trợ hoàn toàn bằng lượng tiền mặt hiện có và không ảnh hưởng tới chương trình mua lại cổ phiếu đang được triển khai.
Từ “siêu ứng dụng” sang hệ sinh thái tài chính
Thương vụ Atome cho thấy Grab đang tiếp tục mở rộng định nghĩa về một “siêu ứng dụng”.
Nếu gọi xe và giao đồ ăn từng là nền tảng tạo lượng người dùng lớn, các dịch vụ tài chính đang trở thành lớp dịch vụ có khả năng khai thác sâu hơn dữ liệu, tần suất giao dịch và mối quan hệ giữa người dùng, tài xế, nhà hàng, người bán hàng và thương hiệu.
Mô hình này tạo ra một vòng kết nối: người dùng sử dụng Grab để di chuyển, mua sắm hoặc giao nhận; dữ liệu giao dịch tạo thêm thông tin cho các dịch vụ tài chính; các sản phẩm thanh toán và tín dụng lại giúp người dùng tiếp tục ở trong hệ sinh thái.
Với Atome, Grab có thêm một mạng lưới hơn 30.000 thương hiệu và một nền tảng cho vay tiêu dùng đã hoạt động tại năm thị trường Đông Nam Á. Ngược lại, Atome có cơ hội mở rộng phân phối thông qua hệ sinh thái Grab.
Reuters Breakingviews nhận định thương vụ này phản ánh sự chuyển dịch chiến lược của Grab sâu hơn vào lĩnh vực tài chính tiêu dùng, trong bối cảnh công ty đồng thời thực hiện nhiều thương vụ mở rộng khác trong năm 2026.
Tín hiệu mới cho thị trường fintech Đông Nam Á
Thương vụ trị giá 1,49 tỷ USD cũng cho thấy quy mô ngày càng lớn của cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính số Đông Nam Á.
Các nền tảng công nghệ không còn chỉ cạnh tranh về gọi xe, thương mại điện tử hay giao đồ ăn mà đang tiến vào những dịch vụ có giá trị cao hơn như thanh toán, ngân hàng số, bảo hiểm, tín dụng và quản lý tài chính cá nhân.
Điểm khác biệt của thế hệ fintech mới nằm ở khả năng kết hợp dữ liệu – AI – mạng lưới người dùng – hệ sinh thái thương mại để xây dựng sản phẩm tài chính phù hợp hơn với từng nhóm khách hàng.
Đối với Việt Nam, xu hướng này đặc biệt đáng chú ý khi Grab cũng đang hoạt động tại thị trường Việt Nam. Việc một doanh nghiệp công nghệ khu vực đầu tư mạnh vào AI cho chấm điểm tín dụng và mở rộng tài chính số cho thấy dữ liệu và AI sẽ ngày càng trở thành hạ tầng quan trọng phía sau các dịch vụ tài chính số.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng tiếp cận tài chính, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về an toàn dữ liệu, bảo mật, quản trị mô hình AI, minh bạch trong đánh giá tín dụng và bảo vệ người tiêu dùng.
Với thương vụ Atome, Grab đang đặt cược rằng tương lai tăng trưởng của một siêu ứng dụng không chỉ nằm ở việc đưa hành khách từ điểm A đến điểm B hay giao một bữa ăn, mà còn ở khả năng trở thành hạ tầng tài chính số gắn liền với đời sống hằng ngày của hàng chục triệu người dùng Đông Nam Á.