Theo báo cáo của Reuters, thành phố St. Louis (bang Missouri) – vốn đã nằm trong nhóm những khu vực có chất lượng không khí kém nhất tại Mỹ – đang chứng kiến nỗ lực làm sạch môi trường bị đảo ngược do nhu cầu điện tăng mạnh từ các trung tâm dữ liệu AI. Trước đó, các nhóm môi trường kỳ vọng các tiêu chuẩn kiểm soát bụi và khí độc nghiêm ngặt sẽ buộc nhà máy điện than Labadie – một trong những cơ sở phát thải lớn nhất nước Mỹ – phải cắt giảm hoạt động hoặc nâng cấp công nghệ xử lý khí thải. Tuy nhiên, các chính sách mới nhằm bảo đảm nguồn điện cho làn sóng AI đã khiến kế hoạch này bị đình trệ.
Nhu cầu năng lượng tăng vọt từ AI đang trở thành yếu tố then chốt. Theo các ước tính, tăng trưởng của AI và trung tâm dữ liệu có thể bổ sung khoảng 50 gigawatt nhu cầu điện mới tại Mỹ vào năm 2030. Điều này buộc chính quyền phải duy trì hoạt động của các nhà máy điện than và nhiên liệu hóa thạch, dù trước đó nhiều cơ sở đã nằm trong lộ trình đóng cửa nhằm giảm ô nhiễm.
Nhà máy điện Labadie gần St. Louis được đánh giá là một trong những nguồn phát thải ô nhiễm lớn nhất tại Mỹ, với lượng bụi và chất độc hại gây thiệt hại sức khỏe cộng đồng ước tính lên tới 820 triệu USD mỗi năm. Các khu dân cư xung quanh, đặc biệt là cộng đồng thu nhập thấp và người da màu ở phía bắc St. Louis, chịu tác động lớn nhất từ ô nhiễm không khí.
AI – động lực tăng trưởng nhưng cũng là áp lực môi trường
Câu chuyện tại St. Louis phản ánh xu hướng rộng hơn trên toàn nước Mỹ, nơi các trung tâm dữ liệu AI đang làm gia tăng tiêu thụ điện và kéo dài tuổi thọ của các nhà máy điện gây ô nhiễm. Trước đây, ngành công nghệ thường được xem là động lực của chuyển đổi xanh, nhưng sự phát triển nhanh của AI đang làm thay đổi cán cân năng lượng.
Một số nhà hoạt động môi trường cho rằng việc ưu tiên nguồn điện giá rẻ cho AI đang đặt lợi ích công nghệ lên trên sức khỏe cộng đồng. Trong khi đó, các công ty năng lượng và công nghệ lập luận rằng việc duy trì nguồn điện ổn định là cần thiết để đảm bảo hạ tầng AI và tăng trưởng kinh tế.
Thách thức mới cho chiến lược phát triển AI bền vững
Câu chuyện này đặt ra một bài toán lớn cho ngành công nghệ toàn cầu: làm thế nào để cân bằng giữa phát triển AI và mục tiêu phát triển bền vững. Khi AI ngày càng trở thành nền tảng của nền kinh tế số, nhu cầu năng lượng sẽ tiếp tục tăng mạnh, buộc các quốc gia phải đầu tư nhiều hơn vào năng lượng sạch, lưới điện thông minh và hạ tầng điện mới.
Trường hợp St. Louis cho thấy rõ rằng cuộc cách mạng AI không chỉ là câu chuyện về thuật toán hay chip bán dẫn, mà còn là bài toán về năng lượng, môi trường và công bằng xã hội. Trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu ngày càng nóng, các chính phủ và doanh nghiệp công nghệ sẽ phải đối mặt với áp lực lớn hơn để phát triển AI theo hướng bền vững, tránh đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng công nghệ.